Het aantal diagnoses van darmkanker daalt al enkele jaren. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) vandaag, op Wereldkankerdag, publiceert. Deze ontwikkeling laat zien hoe effectief het bevolkingsonderzoek darmkanker is. MDL Fonds pleit daarom voor verruiming van de leeftijdsgrenzen. “De cijfers van IKNL laten zien dat het bevolkingsonderzoek levens redt. Dat vraagt om verlaging van de startleeftijd naar 50 jaar en mogelijk verhoging van de stopleeftijd”, zegt Mariël Croon, directeur van MDL Fonds.
Naar een toekomstbestendig bevolkingsonderzoek
De behoefte aan een bevolkingsonderzoek dat beter aansluit bij het werkelijke risico op darmkanker groeit. Zo neemt het aantal gevallen van darmkanker op jongere leeftijd toe. Tegelijkertijd blijkt dat mensen boven de 75 jaar een verhoogd risico lopen. De huidige leeftijdsgrenzen zijn ooit vastgesteld op basis van destijds beschikbare capaciteit, een situatie die inmiddels is veranderd. “Door het verruimen van zowel de start- als de stopleeftijd van het bevolkingsonderzoek kan de daling in darmkankerdiagnoses en sterfte verder kan worden doorgezet”, aldus Mariël Croon.
Bewezen effect van vroege opsporing
Het bevolkingsonderzoek darmkanker bestaat inmiddels tien jaar en heeft zijn effectiviteit overtuigend bewezen. Onderzoek van het Erasmus MC liet zien dat deelname aan het bevolkingsonderzoek leidt tot bijna 45 procent minder sterfte onder deelnemers. Door vroege opsporing worden darmkanker en voorstadia vaker ontdekt in een behandelbaar stadium, wat leidt tot minder invasieve behandelingen.
Aansluiting bij internationale praktijk
Internationale richtlijnen en de praktijk in omringende landen laten zien dat een flexibelere benadering van leeftijdsgrenzen mogelijk en wenselijk is. In verschillende Europese landen start het bevolkingsonderzoek darmkanker vanaf 50 jaar. Ook de Nederlandse beroepsgroep van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL) pleit voor een benadering die beter aansluit bij het daadwerkelijke risico op darmkanker.
STARS-onderzoek als belangrijke stap
Onder leiding van het Erasmus MC loopt momenteel het STARS-onderzoek, dat mede mogelijk wordt gemaakt door co-financiering van MDL Fonds. In dit onderzoek wordt gekeken of de start- en stopleeftijden van het bevolkingsonderzoek darmkanker beter kunnen worden afgestemd op het individuele risico. De resultaten van het STARS-onderzoek kunnen worden meegenomen in het advies van de Gezondheidsraad over risico-gestratificeerde screening.
Extra aandacht voor mannen
De cijfers van IKNL laten ook zien dat darmkanker vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen. Tegelijkertijd doen mannen minder vaak mee aan het bevolkingsonderzoek, waardoor de ziekte bij hen vaker in een later stadium wordt ontdekt. Volgens MDL Fonds is het daarom essentieel dat een toekomstbestendig bevolkingsonderzoek ook inzet op betere deelname onder mannen, bijvoorbeeld door gerichte communicatie en een laagdrempelige aanpak.