HAPPY IBD: Vermindering van emotionele stress om de kwaliteit van leven bij jonge IBD patiënten te verbeteren

Het onderzoek

IBD (de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa) zijn niet te genezen, en veroorzaken vervelende klachten zoals diarree, buikpijn, en slechte eetlust. Veel van de patiënten zijn tussen de 12 en 18 jaar wanneer zij de ziekte krijgen. Juist in deze belangrijke levensperiode hebben zij door hun ziekte een duidelijke verminderde kwaliteit van leven. Er is vaak schoolverzuim, en de ziekte kan op onverwachte momenten gaan opspelen waardoor de jongere in een sociaal isolement komt. Het is nodig om levenslang medicijnen te nemen en ondanks dat kan de ziekte bij veel van de jonge patiënten steeds weer opvlammen. IBD komt ook bij volwassenen voor, maar ze weten inmiddels dat de ziekte vaak een slechter beloop heeft wanneer iemand al ziek wordt voor zijn 18e jaar. Hoe jonger, hoe zieker dus. Wanneer de ziekte een ernstig beloop heeft, ontstaan complicaties waardoor het nodig kan zijn om één of meerdere operaties te doen. Het is dus heel belangrijk dat deze kinderen en jongeren op de allerbeste manier behandeld worden, om te voorkomen dat de ziekte een ernstig beloop krijgt. Veel patiënten zullen herkennen dat emotionele stress invloed heeft op het beloop van de ziekte, en vaak een aanleiding is voor een opvlamming. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het behandelen van depressie ook op de ziekte zelf een gunstig effect heeft. Het is echter nooit aangetoond dat het voorkómen van emotionele stress er voor zorgt dat ook opvlammingen kunnen worden voorkómen bij jongeren met IBD.  

Laten zien dat speciale therapie (cognitieve gedragstherapie), die erop gericht is emotionele stress te verminderen, een gunstig effect heeft op zowel als geestelijke gesteldheid als de ziekte zelf. Met andere woorden, als je zowel lichaam als geest behandelt (in plaats van alleen het lichaam zoals we nu doen), wordt de ziekte dan minder ernstig? Hebben de jongeren dan minder medicijnen nodig? Zijn er minder ziekenhuisopnames nodig? Bij wie (welk type IBD) heeft deze therapie wel effect, en bij wie niet? 

Om bovengenoemde vragen te beantwoorden gaan ze allereerst alle patiënten (van 10 tot 20 jaar) in het Erasmus MC screenen op hun geestelijke gesteldheid. Wanneer een jongere ernstige angstige of depressieve gevoelens heeft, krijgt hij of zij natuurlijk direct de behandeling die daarvoor nodig is. De meeste jongeren zijn gelukkig niet ernstig angstig of depressief, maar kunnen wel lijden aan emotionele stress. Van deze groep jongeren gaan ze de ene helft speciale gedragstherapie geven, en de andere helft niet. Wie de behandeling krijgt, wordt bepaald door middel van loting. Tijdens de studie krijgen alle patiënten de medische behandeling die ze nodig hebben, en wordt speciaal gelet op het aantal opvlammingen dat optreedt gedurende de 12 maanden durende studie. 

Wanneer inderdaad blijkt dat de gedragstherapie helpt, willen ze standaard een psycholoog in het behandelteam gaan opnemen. Bovendien kunnen ze de patiënten die vooral baat hebben bij deze behandeling, een therapie “op maat” aanbieden. Op deze manier kunnen ze de kinderen en jongeren met deze levenslange ziektes de allerbeste behandeling en de beste toekomst geven. 

Het eindresultaat

Dit onderzoek is inmiddels afgerond, dit is het eindresultaat:
Uit dit onderzoek onder 374 jongeren (10-25 jaar uit 6 Nederlandse ziekenhuizen) blijkt dat angst- en depressieve symptomen bij bijna de helft van de jongeren met IBD voorkomen. Ze ontdekten daarnaast dat meer angst- en depressieve symptomen samenhangen met actieve ziekte, vrouw zijn en een kortere ziekteduur hebben. Meer depressieve symptomen en meer negatieve ziekte-percepties (hoe patiënten hun ziekte zien) hangen samen met een slechtere kwaliteit van leven. Ook deden ze een onderzoek waarbij 70 patiënten met angst- en depressieve klachten op basis van het lot werden ingedeeld in twee groepen om deze groepen te kunnen vergelijken. Het bleek dat de groep die een speciale psychologische behandeling ontving naast de reguliere zorg en de groep die alleen de reguliere zorg kreeg allebei evenveel vooruit gingen in hun angst- en depressieve klachten en kwaliteit van leven. Daarnaast bleek dat de groepen ook niet verschilden in hoeveel opvlammingen ze hadden binnen een jaar. Verkennende analyses lieten wel zien dat patiënten onder de 18 jaar die in de controlegroep zaten meer ontstekingseiwitten hadden dan patiënten in de groep die psychologische behandeling kregen. Hier zal nog meer onderzoek naar moeten worden gedaan. 

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Darmen
Aandoening: IBD (de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa)
Titel project: HAPPY IBD: Vermindering van emotionele stress om de kwaliteit van leven bij jonge IBD patiënten te verbeteren
Projectleider: Prof. dr. Hankje Escher
Instantie: Erasmus MC
Gestart in: 2014
Looptijd: 4 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD