Kunnen bacteriën het ontstaan van het Prikkelbare-darmsyndroom opsporen en voorspellen?

Prikkelbare-darmsyndroom (PDS) is een veelvoorkomende chronische darmaandoening. Ongeveer 5-10% van alle Nederlanders heeft PDS. Mensen met PDS hebben klachten als buikpijn, buikkrampen, problemen met de stoelgang, een opgezette buik of winderigheid door gasvorming.

De zoektocht naar een passende behandeling of leefstijladvies is vaak lang en niet altijd met succes. Tot nu toe zijn er geen betrouwbare testen om PDS vroegtijdig op te sporen of het risico op ontwikkeling ervan te voorspellen. Het in kaart brengen van klachten is nu de enige manier om de diagnose te stellen. Om mensen met PDS sneller en beter te helpen, is het belangrijk om PDS vroegtijdig op te sporen en meer te weten te komen over de oorzaken. Daarom ontvangt prof. dr. John Penders van Universiteit Maastricht onderzoeksgeld van MDL Fonds. Met zijn team onderzoekt hij hoe darmbacteriën kunnen helpen bij het snel opsporen van PDS, en ook hoe bacteriën mogelijk bijdragen aan het ontstaan van PDS.

Het darmmicrobioom, de bacteriën en andere microben in onze darmen, is vaak anders bij mensen met PDS. Het is nog niet bekend of deze veranderingen in het darmmicrobioom een oorzaak of een gevolg van PDS zijn. Het doel van dit onderzoek is in kaart brengen welke darmbacteriën een rol spelen bij het ontstaan van PDS. Zo kan er mogelijk sneller een diagnose worden gesteld worden. Bovendien is daarmee misschien ook al vóór het ontstaan te voorspellen of iemand gevoelig is om PDS te ontwikkelen. De onderzoekers gaan dus ook testen hoe goed die voorspelmodellen (kunstmatige intelligentie) werken. Als laatste wordt onderzocht hoe de gevonden bacteriën meewerken aan het ontwikkelen van PDS.

Het is al langer bekend dat PDS soms kan ontstaan nadat iemand een darminfectie heeft doorgemaakt. De onderzoekers gebruiken daarom data van mensen die op reis zijn geweest, omdat tijdens verre reizen in verhouding meer darmontstekingen voorkomen. Ze hebben het microbioom van de reizigers bepaald voordat ze op reis gingen, direct na terugkomst en nog een aantal maanden erna. Van de groep reizigers, ongeveer 2000 mensen, blijkt dat er 52 mensen waren die na een darmontsteking PDS hebben ontwikkeld. De onderzoekers kunnen dus precies uitzoeken wat er in de tussentijd is veranderd in het darmmicrobioom van die mensen. Ze kijken ook naar het microbioom van de mensen die geen PDS hebben ontwikkeld. Zo kunnen ze bacteriën aanwijzen die misschien iets te maken hebben met het krijgen van PDS.

Zodra de onderzoekers deze lijst hebben, gaan ze kijken wat die bacteriën doen in een nagemaakte gezonde darm. Zo kunnen ze onderzoek of deze bacteriën oorzaak of gevolg zijn van PDS. Daarmee komen de onderzoekers ook meer te weten over het ontwikkelen van PDS.

De wetenschappers hopen dat ze een biomarker vinden voor PDS. Dat is een meetbare stof, bijvoorbeeld een bacterie, die laat zien dat iemand ziek is. Met behulp van zo’n biomarker wordt het gemakkelijker om een test te ontwikkelen voor PDS, bijvoorbeeld met de ontlasting. Misschien kunnen we met zo’n test zelfs al van tevoren bepalen of iemand een groot risico loopt op het ontwikkelen van PDS.

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.