Nieuwe manier om risico’s in te schatten en gepersonaliseerde behandeling bij patiënten met stadium 2 darmkanker

Het onderzoek

Darmkanker ontstaat als kleine poliepen in de darm en groeit in de loop van de tijd uit tot grote tumoren die uiteindelijk ook uitzaaiingen kunnen geven. De voorspellingen voor patiënten met een uitzaaiing zijn relatief slecht, maar als de tumor vroeg ontdekt wordt zijn de voorspellingen voor de meeste patiënten goed en is een operatie voldoende voor genezing. Toch is er ook een kleine groep patiënten waarbij, ondanks een goede operatie, op termijn een uitzaaiing of terugkeer van ziekte ontstaat. Deze patiënten zouden dus na operatie extra behandeld moeten worden met chemotherapie om zo terugkeer tegen te gaan. Echter, het is nog niet goed mogelijk om te voorspellen welke patiënten in deze slechte–voorspellings-groep vallen. In verband met de bijwerkingen van chemotherapie is het onwenselijk om patiënten een dergelijke extra behandeling te geven wanneer dit niet nodig is.

Eerdere studies hebben aangetoond dat er een duidelijk onderscheid te maken is tussen tumoren van patiënten die op termijn wel of niet een uitzaaiing krijgen. Ze vonden dat tumoren die een hoge kans op uitzaaiing hebben enerzijds op te sporen zijn op basis van eiwitten in het weefsel en anderzijds met behulp van een aanpassing van het DNA. Met andere woorden, ze hebben twee manieren beschreven waarop ze slechte-voorspellings-patiënten kunnen opsporen. De eerste test is simpel, de tweede wat tijdrovender maar deze heeft als voordeel dat er een nieuw geneesmiddel is wat deze DNA verandering blokkeert (Decitabine). De onderzoekers hebben in proefdierexperimenten laten zien dat hiermee de groei van de tumoren ook daadwerkelijk geblokkeerd wordt.

In deze studie willen ze deze twee nieuwe manieren testen om hoog–risico patiënten op te sporen. Daarnaast willen ze een snelle laboratorium test uitvoeren op tumorweefsel die de reactie op chemotherapie per patiënt kan voorspellen.

Ten eerste willen ze bewijzen dat de twee testen inderdaad met goede zekerheid vooraf voorspellen welke patiënt een slechte voorspelling heeft. En dus extra behandeling nodig heeft. Dit zal gedaan worden door nieuwe darmkankerpatiënten met behulp van de twee testen in te delen in een goede– en slechte–voorpellings–groep en dan te volgen om te kijken of deze voorspelling klopt.

Ten tweede gaan ze een studie starten die het effect van Decitabine op darmtumoren direct in kaart brengt. Hiervoor zullen patiënten kort voor hun operatie behandeld worden met Decitabine en de effecten daarvan zullen direct op het operatiemateriaal beoordeeld worden. De veronderstelling is dat dit medicijn vooral voor de slechte-voorspellings-groep van nut is en dus een nieuwe manier van behandeling kan zijn.

Van dezelfde patiënten wordt ook een stukje weefsel van de nog onbehandelde tumor genomen en in het laboratorium met Decitabine behandeld. Dit geeft de onderzoekers de unieke mogelijkheid om te testen of het effect wat in het laboratorium-weefsel plaatsvindt ook gezien wordt in weefsel van patiënten.

De unieke opzet van deze studie is een mogelijkheid die zich nog niet eerder heeft voorgedaan. Blijken de voorspellingen positief dan hebben ze een test die artsen in staat stelt om te bepalen voor welke behandeling de tumor gevoelig is en zo de beste behandeling per patiënt bepalen. Dit project zal enerzijds een goede opsporing van slechte-voorspellings-patiënten moeten opleveren en anderzijds een behandeling en nieuwe test testen die tot betere behandeling van deze patiënten moet leiden.

Het eindresultaat

Dit onderzoek is inmiddels afgerond, dit is het eindresultaat:
In dit onderzoek is aangetoond dat er een verband bestaat tussen patiënten met darmkanker waarin specifieke veranderingen in het DNA gevonden worden en de kans op terugkeer van de tumor. In dit project hebben ze eerdere bevindingen allereerst bevestigd in een grote groep patiënten, en de relatie van deze DNA verandering met bekende subgroepen bestudeerd. Dit leverde nuttige inzichten op wat betreft het verband tussen de DNA verandering en overleving van patiënten met darmkanker. 

Belangrijk hierbij is dat ze deze veranderingen ook in laboratorium-darmkanker-modellen terugvinden en daarmee de impact van deze modificaties kunnen bestuderen. Daarnaast geeft dit de mogelijkheden om behandelingen te testen die gericht zijn op het terugdraaien van deze DNA veranderingen. In dit onderzoek bleek dat blokkering van DNA verandering een sterk effect heeft op de groei van laboratorium-darmkankercellen wat vervolgens een studie met deze behandeling in darmkankerpatiënten mogelijk maakte. 

In dit onderzoek hebben ze de effectiviteit van Decitabine in patiënten getest. Patiënten ontvingen deze behandeling voor de operatie waardoor ze stukjes weefsel en het operatief verwijderde materiaal konden vergelijken. Ondanks de positieve laboratorium uitslagen bleek deze behandeling zonder effect op de DNA verandering. Dit is wat zeer waarschijnlijk te verklaren door de lage dosis die ze in deze studie mochten en konden gebruiken. Toekomstige studies moeten uitwijzen of zo’n behandeling evengoed nuttig kan zijn, maar zal dan wel met hogere doses Decitabine moeten plaatsvinden. 

In conclusie, deze studie heeft duidelijk inzicht opgeleverd over de relatie tussen voorspellingen van darmkankerpatiënten en de verandering van DNA in de tumorcellen, maar helaas hierop nog geen duidelijke behandeling weten te baseren. 

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Darmen
Aandoening: Darmkanker
Titel project: Nieuwe manier om risico’s in te schatten en gepersonaliseerde behandeling bij patiënten met stadium 2 darmkanker
Projectleider: Prof. dr. Jan Paul Medema
Instantie: Amsterdam Universitair Medische Centra – locatie AMC
Gestart in: 2014
Looptijd: 4 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD