Endometriose en de darmen 

Naar schatting heeft 5-12% van de mensen met endometriose ook endometriose in de darmen. Dit kan klachten geven als diarree of verstopping, pijn in je onderbuik, pijn bij poepen en bloed bij de ontlasting. Soms hebben mensen helemaal geen klachten. De klachten zijn vaak cyclisch. Dit betekent dat je vooral darmklachten hebt rond de menstruatie of eisprong (ovulatie). Endometriose in de darm zit meestal verderop in de darmen, zoals in de dikke darm en de endeldarm. Bij diep infiltrerende endometriose kan endometriose in de darmwand groeien. Dit kan zorgen voor bindweefselvorming (fibrose) in de darm. Dit zijn een soort littekens in de darmwand. Het kan ook zorgen voor een vernauwing van de darm. De darm wordt dan smaller, waardoor ontlasting minder makkelijk door de darm kan verplaatsen. Ook kunnen verklevingen ontstaan. Maar ook wanneer de endometriose niet in de darmen zelf zit, kun je darmklachten hebben.

Prikkelbare-darmsyndroom (PDS) en endometriose geven klachten die op elkaar lijken. Mensen met endometriose hebben vaker dan gemiddeld PDS. De oorzaak daarvan is nog niet bekend. Deze twee aandoeningen hebben misschien dezelfde oorzaak. Bijvoorbeeld dat het in je familie zit of dat je omgeving invloed heeft. Het zou ook kunnen dat ze elkaar versterken. Als je lang pijn hebt door de ene aandoening, wordt je lichaam gevoeliger voor de andere. Hier is nog meer onderzoek naar nodig. Twijfel je of jouw klachten komen door PDS, endometriose of beide? Het kan helpen om een klachtendagboek bij te houden en te kijken of je klachten erger zijn als je ongesteld bent. Is dat zo? Bespreek dit dan met je arts.

Je kunt samen met de arts uitzoeken welke pijnstillers het meest geschikt voor jou zijn om te zorgen dat je minder pijn hebt als je ongesteld bent. Pijnstillers zijn bijvoorbeeld paracetamol of NSAID’s (ibuprofen of naproxen). Wees voorzichtig met lang gebruik van NSAID’s. Ze kunnen vervelende bijwerkingen geven, zoals maag- en darmklachten.

Hormonen, zoals de pil, zorgen ervoor dat je baarmoeder minder slijmvlies maakt. Niet alleen in de baarmoeder, maar ook op andere plekken in je buik waar endometriose zit.

Medicijnen met hormonen zijn:

• Voorbehoedsmiddelen (zoals de pil, de hormoonring of hormoonpleister)
• Progestageen (in een pil, prik of hormoonspiraaltje)
• Hormonen die via je hersenen de eierstokken uitzetten (GnRH-agonisten of antagonisten)

Hierbij maakt de arts een paar kleine sneetjes in je buik. Via deze sneetjes gaat de arts met een kleine camera en hulpmiddelen naar binnen. De arts haalt hierbij zo veel mogelijk endometrioseplekken weg.

Wanneer andere behandelingen niet werken, kun je samen met je arts nadenken over een operatie. Daarbij worden (een deel van) de baarmoeder, eierstokken en/of eileiders weggehaald.

Endometriose is een ingewikkelde aandoening. De klachten verschillen. Mensen met endometriose gaan soms anders eten en drinken. Ze hopen dat ze daardoor minder last hebben van klachten. Er is alleen niet één speciaal dieet voor endometriose. Er is nog niet genoeg onderzoek gedaan naar voeding bij deze aandoening. Het is dus nog niet bekend of het helpt om een speciaal dieet te volgen. Wat in ieder geval belangrijk is, is een compleet en gezond voedingspatroon. Eet genoeg vezels, drink genoeg water en eet minstens 250 gram groenten en 2 stuks fruit per dag. Gebruik plantaardige oliën, noten en zaden in je voeding. Probeer ten minste één keer per week vette vis te eten. Eet zo weinig mogelijk bewerkt voedsel en drink geen (of niet te veel) alcohol. Zie ook onze pagina over gezonde voeding.

Ga nooit zelf allerlei producten vermijden, want dit geeft kans op tekorten. Een diëtist die gespecialiseerd is in endometriose kan persoonlijke adviezen geven. Samen kunnen jullie kijken of je (tijdelijk) sommige dingen niet moet eten of drinken. Op die manier kan je onderzoeken of je dan minder pijn hebt. Voor meer informatie, zie www.endometriosedietisten.nl.

Voeding bij darmklachten

Klachten van endometriose lijken op die bij PDS. Daarom kan het FODMAP-beperkte dieet bij sommige mensen helpen. Dit werkt niet voor iedereen. Vraag daarom altijd hulp van een diëtist die gespecialiseerd is in endometriose.

Als je veel pijn hebt, kun je worden doorverwezen naar een pijnteam. Soms kan de arts bijvoorbeeld een zenuw “uitzetten”. Daardoor heb je minder pijn. Ook kan je worden doorverwezen naar een psycholoog, om te leren hoe je kan omgaan met je klachten. Als je door de endometriose klachten hebt bij het vrijen, kan een seksuoloog je helpen hier minder last van te hebben. Een bekkenfysiotherapeut kan je leren hoe je de spieren in je bekken kan ontspannen, als deze gespannen zijn. Bespreek met je huisarts de mogelijkheden. Ook zijn er in verschillende ziekenhuizen teams die gespecialiseerd zijn in de behandeling van endometriose.