Food4Mood: voeding en mentale gezondheid bij jongvolwassenen

Mentale problemen onder jongvolwassenen in Nederland zijn de afgelopen jaren meer dan verdubbeld. Een slechte mentale gezondheid op jonge leeftijd kan langetermijngevolgen hebben voor deelname aan de maatschappij, schoolprestaties en werkgelegenheid. Ook houdt dit verband met een verhoogd risico op chronische ziekten. Er is steeds meer bewijs dat onze voeding niet alleen van invloed is op onze fysieke gezondheid, maar ook op ons emotioneel welzijn, cognitieve functies en mentale gezondheid. Voeding kan het darmmicrobioom veranderen, en kan daardoor direct en indirect de mentale gezondheid beïnvloeden via de hersen-darm-as. Plantaardige diëten, gekenmerkt door een hoog gehalte aan voedingsvezels, kunnen de hersen-darm-as stimuleren, met name via de groei van bepaalde bacteriën en de productie van ‘neuro-actieve moleculen’ en andere metabolieten die signalen kunnen geven aan de hersenen. Voor functionele voedingsmiddelen, zoals vitamines, pre-, pro-, postbiotica, zijn er ook aanwijzingen dat zij de mentale gezondheid kunnen beïnvloeden. Is het effect op mentale gezondheid mogelijk nog sterker als plantaardige, vezelrijke voeding wordt gecombineerd met functionele voedingsmiddelen?

Het project zal waardevolle inzichten opleveren in hoe een duurzaam plantaardig vezelrijk dieet, in combinatie met functionele voeding, het mentaal welzijn kan beïnvloeden via de hersen-darm-as.

Dit project is een samenwerking tussen Wageningen Food & Biobased Research en Vrije Universiteit Amsterdam. Het is een vervolg op de GEEfomjebuik studie. Dit project omvat een gerandomiseerde gecontroleerde studie met jongvolwassenen met milde mentale klachten. De studie bestaat uit een 8 weken durende gepersonaliseerde voedingsinterventie met ‘citizen science’ aspecten. Deelnemers volgen een vezelrijk plantaardig dieet ,gecombineerd met verschillende voedingssupplementen in de laatste 4-6 weken van de interventie. Er is ook een follow-up na 12 weken. Primair wordt gekeken naar het effect op de mentale gezondheid en de rol van het darmmicrobioom hierin. Verder zal er ook worden gekeken naar het effect van een gepersonaliseerde voedingsinterventie op de verandering van voedingsgedrag op de langetermijn. Leidt de interventie op den duur naar een meer duurzaam plantaardig, vezelrijk dieet? Naast de voedingsinterventiestudie zal een uitgebreide literatuurstudie worden uitgevoerd om een beter inzicht te krijgen in de mogelijke onderliggende mechanismen van hoe voeding de mentale gezondheid kan beïnvloeden via modulatie van de darm-hersen-as. Met behulp van publiek beschikbare gegevens zal ook worden gepoogd een model te ontwikkelen om de effecten van voeding op de mentale gezondheid te voorspellen.

De opgedane kennis en inzichten ondersteunen de ontwikkeling van gepersonaliseerde interventies, helpen bij het identificeren van nieuwe biomarkers en geven richting aan toekomstig onderzoek. Bovendien zullen de bevindingen beleidsvorming ondersteunen en bijdragen aan duidelijke, wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor zorgverleners en consumenten. Betrokken bedrijven ontdekken of hun voedingsproducten en technologieën de mentale gezondheid kunnen ondersteunen. Zo wordt innovatie en samenwerking tussen sectoren gestimuleerd, om zo een gezondere samenleving te bevorderen.

In de meeste gevallen werven de onderzoekers hun eigen deelnemers. De meeste onderzoeken in onze database lopen al enige tijd of zijn afgerond. De onderzoekers hebben dan al voldoende patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kunt je dat niet meer aanmelden. Over het algemeen werven de onderzoekers zelf nu eigen deelnemers. Als het onderzoek net is gestart is ons advies om de website van het ziekenhuis/instelling in de gaten te houden of contact op te nemen met op te nemen met de contactpersoon van het onderzoek. Dit staat op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij brengen geen patiënten in contact met de onderzoekers. Het contact dat wij hebben met de onderzoeker is inhoudelijk en verwijzen niet iemand door tenzij de onderzoekers dit hebben aangegeven. Dan is dit aangegeven in de bovenstaande tekst.

Het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek is een ingewikkeld proces dat vaak meerdere jaren duurt. Wetenschappelijk onderzoek moet zorgvuldig uitgevoerd worden om uiteindelijk conclusies te kunnen trekken. Er bestaan veel verschillende type onderzoeken die allemaal weer zijn voor- en nadelen hebben. Uiteindelijk draagt ieder onderzoek bij aan het verhogen van de kennis over een bepaald onderwerp. Je hebt veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. En het dus wetenschappelijk is bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat nieuwe een behandeling of bepaalde medicatie in de reguliere behandelingen toegepast kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Deelname aan een wetenschappelijk onderzoek kan gunstig zijn omdat je bijvoorbeeld een nieuwe behandeling krijgt die de klachten kan verminderen of waardoor het mogelijk is om (sneller) beter te worden. Ook voor anderen is deelname waardevol omdat je een bijdrage levert aan onderzoek naar bijvoorbeeld nieuwe behandelingen. Er kunnen ook nadelen zitten aan deelname, zoals risico’s die je loopt omdat het een nieuwe behandeling betreft, eventuele bijwerkingen en de tijd en moeite die je erin stopt.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van proefpersonen die deelnemen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie met betrekking tot het meedoen aan onderzoek.

Aanvullende informatie vind je op de website van Rijksoverheid 

Daarnaast kun je ook je behandelend arts vragen of hij/zij weet welke onderzoeken er op dit moment lopen voor de aandoening die je hebt. De arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek en welke onderzoeken mogelijk geschikt kunnen.