Het ontrafelen van darmveroudering bij alcoholgerelateerde hepatitis: Van biomarkers tot mechanisme en gepersonaliseerde geneeskunde

Het onderzoek

Alcohol is de belangrijkste oorzaak van de sterfte aan leverziekten in Europa. Meer dan de helft van alle gevallen van levercirrose wordt veroorzaakt door alcoholgerelateerde leverziekte (ALD). Alcoholische hepatitis (AH) is een ernstige vorm van ALD, en een heftige diagnose. Van de mensen die te horen krijgen dat ze alcoholische hepatitis hebben, overlijdt de helft binnen een jaar. Die mensen zijn vaak ook relatief jong: de piekleeftijd van overlijden ligt in de late veertig en vroege vijftig.

Tot voor kort was het moeilijk om te onderzoeken hoe hoog het risico op sterven is bij mensen met alcoholische hepatitis. Er zijn aanwijzingen gevonden voor aanwezigheid van bepaalde eiwitten, die uitgescheiden worden door verouderde (senescence) cellen, bij mensen die een hoger risico lopen op overlijden. Hun ontlasting bevat meer senescence eiwitten. Om deze aanwijzingen verder te onderzoeken, en een potentieel medicijn te verkennen, stelt MDL Fonds geld beschikbaar aan Stijn Meijnikman.

Het doel van dit onderzoek is testen of de hoeveelheid senescence eiwitten in ontlasting inderdaad een goede test – ook wel biomarker genoemd – is om in te schatten hoeveel risico een patiënt met AH loopt op vroeg overlijden. Daarnaast gaan de onderzoekers op meerdere manieren testen of senolytische medicijnen, dat zijn medicijnen die verouderde cellen verwijderen, kunnen helpen om de schadelijke effecten bij alcoholgerelateerde leverziekten om te keren.

Om te bepalen of senescence eiwitten kunnen dienen als biomarker, vergelijken de onderzoekers de waarden van die eiwitten in de ontlasting bij mensen met alcoholische hepatitis met de waarden bij gezonde mensen. Ze verwachten daarbij dat de hoeveelheid eiwit samenhangt met de ernst van de leverschade. Hoe meer eiwit, hoe groter risico de patiënt loopt om ernstig ziek te worden.

Om de effectiviteit van de senolytische medicijnen te testen, gaan de onderzoekers eerst testen op darm-organoïden. Dat zijn kleine stukjes darmweefsel, kunstmatig opgekweekte miniorgaantjes, voor onderzoek. Door deze cellen bloot te stellen aan alcohol, en daarna te behandelen met de medicijnen, kan worden vastgesteld of de hoeveelheden senescence eiwitten eerst groter worden (na de alcohol) en daarna kleiner (na de medicijnen). Vervolgens wordt deze test ook uitgevoerd bij muizen, om meer bewijs te verzamelen voor de werking van de senolytische medicatie.

De onderzoekers verwachten dat senescence eiwitten een goede biomarker zijn voor AH, en dat daarmee goed voorspeld kan worden welke patiënten het meeste risico lopen op een ernstig ziektebeeld. Daardoor kan medische hulp steeds meer op de individuele patiënt aangepast worden. Daarnaast wordt het gebruik van senolytische medicijnen om senescence cellen tegen te gaan op dit moment in andere onderzoeksgebieden al getest op mensen. Als deze medicatie in het huidige onderzoek goed werkt in de gekweekte minidarmen, en in de muismodellen, kan het onderzoek mogelijk snel doorgezet worden naar onderzoek bij mensen. De onderzoekers hopen daarmee dat een medicijn voor behandeling van alcoholgerelateerde leverziekten dichterbij is dan we tot voor kort dachten.

Tussentijdse resultaten

Wordt nog verwacht.

Het eindresultaat

Wordt nog verwacht.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Lever & darmen
Aandoening: Alcoholgerelateerde leverziekte
Titel project: Het ontrafelen van darmveroudering bij alcohol-gerelateerde hepatitis: Van biomarkers tot mechanisme en gepersonaliseerde geneeskunde
Projectleider: Stijn Meijnikman
Instantie: Amsterdam UMC
Gestart in: 2025
Looptijd: 4 jaar
Status: Lopend

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD