Blindedarmontsteking

Wat is een blindedarmontsteking?

Bij een blindedarmontsteking (of appendicitis) is het wormvormig aanhangsel ontstoken. Dit heet ook wel de appendix. De appendix zit aan de blinde darm vast. De blinde darm zelf is niet ontstoken, alleen de appendix. De term blindedarmontsteking is dus eigenlijk niet correct, maar wordt wel veel gebruikt.

De blinde darm en de appendix zitten op de overgang van de dunne darm naar de dikke darm. Dat is rechtsonder in de buik. Een blindedarmontsteking ontstaat meestal heel plotseling (acuut) en wordt daarom vaak acute blindedarmontsteking genoemd.

Oorzaken van een blindedarmontsteking

Het is niet precies duidelijk hoe een blindedarmontsteking ontstaat. Een theorie is dat de blinde darm afgesloten raakt, en dat daardoor een ontsteking ontstaat. Een afsluiting kan bijvoorbeeld komen door een stukje hard geworden poep. Wanneer dat op de verkeerde plek blijft zitten, kan er een ontsteking komen.

Klachten bij een blindedarmontsteking

Een blindedarmontsteking begint meestal met een plotselinge, heftige pijn rondom de navel. Je krijgt ook pijn rechtsonder in je buik. Soms is die pijn er meteen, en soms komt de pijn pas later. Doordat het wormvormig aanhangsel niet altijd in precies dezelfde richting ligt, kunnen de pijnklachten ook op net verschillende plaatsen voorkomen.

Soms zijn er klachten voordat de pijn ontstaat, zoals minder zin in eten, misselijkheid of overgeven. Veel mensen hebben pijn bij het aanraken én loslaten van de buik, en bij hoesten en lachen. Als je een blindedarmontsteking hebt, heb je bijna altijd een hogere temperatuur. Verder voel je je dan niet lekker en kan je moe zijn.

Diagnose van een blindedarmontsteking

Om de diagnose te stellen, luistert de arts naar welke klachten je hebt. Ook kunnen de volgende onderzoeken gedaan worden:

• lichamelijk onderzoek van de buik
• laboratoriumonderzoek van urine en bloed
• echografisch onderzoek. Op een echo kan de blinde darm zichtbaar worden. Als het nodig is, kunnen ook andere organen bekeken worden
• CT-scan. Wanneer de blinde darm met een echo niet duidelijk in beeld kan worden gebracht, wordt meestal ook een CT-scan van de buik gemaakt
• als deze onderzoeken niet duidelijk genoeg zijn, en de arts denkt dat je een ernstige blindedarmontsteking hebt, kan een kijkoperatie nodig zijn om een juiste diagnose te stellen. Dit gebeurt onder narcose. Een kijkoperatie wordt ook wel laparoscopie genoemd. Tijdens de laparoscopie wordt de blinde darm meteen verwijderd als die ontstoken is.
• Als deze onderzoeken niet duidelijk genoeg zijn, maar de arts denkt dat je een simpele blindedarmontsteking hebt, kan je antibiotica krijgen.

Bij vrouwen is het soms lastig om een diagnose te stellen omdat de klachten erg lijken op klachten bij ontstekingen van de eierstokken. Ook op een echo is niet altijd duidelijk te zien of het gaat om een blindedarmontsteking of om een ontsteking van de eierstokken.

Behandeling van een blindedarmontsteking

Als het ontstoken wormvormig aanhangsel vooral dikker is, maar geen perforatie (gaatje) heeft, dan noemen we dat een simpele blindedarmontsteking. Die kan soms worden behandeld met alleen antibiotica. Antibiotica krijg je in de vorm van tabletten. Je hoeft dan meestal niet opgenomen te worden in het ziekenhuis.

In andere gevallen is wel een operatie nodig om het wormvormig aanhangsel weg te halen. De operatie gebeurt onder narcose en bijna altijd met een kijkoperatie. Bij een kijkoperatie worden een paar kleine gaatjes (meestal drie) in de buik gemaakt. Via deze gaatjes kunnen instrumenten en een cameraatje naar binnen. Zo kan de arts het wormvormig aanhangsel verwijderen.

Door een kijkoperatie ontstaat maar een kleine wond. Daardoor verloopt het herstel sneller dan bij een klassieke operatie, waarbij een snee gemaakt wordt in de onderbuik. Voor jonge, gezonde mensen is behandeling met antibiotica meestal de eerste keuze. Als de arts denkt dat het beter is om te opereren, wordt in sommige gevallen voor een operatie gekozen. Voor oudere patiënten, of patiënten die minder gezond zijn, wordt een keuze voor de behandeling gemaakt in overleg tussen arts en patiënt.

Sommige blindedarmontstekingen verlopen ernstig. De blindedarmontsteking wordt dan gecompliceerd. Dat komt bijvoorbeeld doordat er een abces ontstaat (een ontsteking aan de buitenkant van het wormvormig aanhangsel) of een perforatie (een gat in het wormvormig aanhangsel). Een klein abces kan geopereerd worden. Als het abces groter is, moet het soms via de huid leggemaakt worden (drainage).
Als het wormvormig aanhangsel perforeert, betekent dat dat er een gat in komt. De inhoud van de darm kan dan op andere plekken in de buik terechtkomen. Daardoor kan er een buikvliesontsteking (peritonitis) ontstaan. Dit is een ernstige aandoening waardoor je heftige pijn door de hele buik krijgt. Deze ontsteking is meestal goed te behandelen, met een operatie en antibiotica via een infuus (via een slangetje gaan de medicijnen gelijk je bloed in).

Dit kun je zelf doen bij een blindedarmontsteking

We weten niet precies waardoor een blindedarmontsteking ontstaat. Je kan dus niet voorkomen dat je deze ontsteking krijgt. Als je denkt dat je een blindedarmontsteking hebt, is het verstandig om meteen contact op te nemen met je huisarts.