Chronische maagslijmvlies ontsteking

Wat is chronische maagslijmvliesontsteking?

Een chronische maagslijmvliesontsteking (chronische gastritis) is een ontsteking van het maagslijmvlies die lang duurt. Het slijmvlies zit aan de binnenkant van de maag. Dit slijmvlies heeft twee belangrijke functies. In het slijmvlies zitten klieren die helpen bij het maken van maagsap. Dat speelt een belangrijke rol bij de spijsvertering. De dikke slijmvlieslaag beschermt de maag ook tegen het zoutzuur. Dat zit ook in het maagsap en is erg agressief. Er zijn meerdere vormen van chronische maagslijmvliesontsteking, met verschillende oorzaken.

Oorzaken van chronische maagslijmvliesontsteking

Er zijn verschillende oorzaken van chronische maagslijmvliesontsteking bekend. De meest voorkomende oorzaken zijn:

• Bacteriële gastritis
  Deze vorm wordt vooral gelinkt aan de bacterie Helicobacter pylori. Dat is een bacterie die in de slijmlaag in de maag kan leven. Deze bacterie kan uiteindelijk een chronische maagslijmvliesontsteking veroorzaken.
• Alcohol en drugs
  Alcohol irriteert het slijmvlies, van de maag en de slokdarm. Alcohol drinken kan uiteindelijk ook een ontsteking veroorzaken aan het maagslijmvlies. Ook bepaalde drugs kunnen leiden tot een ontsteking van het maagslijmvlies.
• Medicijnen
  Een ontsteking van het maagslijmvlies kan komen door medicijnen. Medicijnen die een ontsteking kunnen veroorzaken zijn vooral pijnstillers of aspirine die onder de groep NSAID vallen. Dat zijn pijnstillers die normaal gesproken ontstekingen remmen. Voorbeelden van NSAID's zijn ibuprofen, dicolfenac en naproxen.
• Auto-immuun gastritis
  Deze vorm komt door een auto-immuunziekte. Bij een auto-immuunziekte is er een ‘foutje’ in het afweersysteem. Het lichaam maakt dan antistoffen aan tegen de eigen, goede lichaamscellen. Het lichaam gaat zichzelf dus aanvallen. Daardoor ontstaan er beschadigingen en ontstekingen in het slijmvlies in de maag.
• Gallige gastritis
  Tussen de maag en de dunne darm zit een sluitspier die zorgt dat eten uit de maag in kleine beetjes naar de dunne darm gaat. De spier zorgt ook dat er niets terugstroomt van de darmen de maag in. Toch komt er soms gal uit de dunne darm in de maag. Dat heet gallige reflux. Gallige reflux kan een ontsteking van het slijmvlies in de maag geven. Het kan bijvoorbeeld voorkomen na een maagoperatie of maagverkleining.
• De ziekte van Crohn
  Een ontsteking van het maagslijmvlies kan in zeldzame gevallen komen door de ziekte van Crohn. Dit is een chronische ziekte waarbij iemand veel ontstekingen krijgt, vooral in de dikke en dunne darm. Maar ook in de maag en slokdarm kunnen dan ontstekingen ontstaan.

Klachten bij chronische maagslijmvliesontsteking

Een chronische maagslijmvliesontsteking geeft niet altijd klachten, of alleen vage klachten. Mogelijke klachten zijn:

• Pijn in de buurt van de maag
• Misselijkheid
• Opgeblazen gevoel
• Geen zin om te eten
• Overgeven
• Bloedarmoede

Lange termijn gevolgen

Bij een chronische maagslijmvliesontsteking kan het maagslijmvlies blijvend veranderen. Daardoor wordt de slijmvlieslaag steeds dunner. Dit heet atrofische gastritis (atrofie = het kleiner worden van weefsel). Atrofische gastritis komt meestal door auto-immuun gastritis. Bij de andere vormen van maagslijmvliesontsteking komt atrofie van het maagslijmvlies veel minder vaak voor.

Bij atrofische gastritis zijn de klieren in het slijmvlies kleiner geworden, en er zijn er ook veel minder. Hierdoor wordt er veel minder maagsap gemaakt dan normaal. In maagsap zit de stof ‘intrinsic factor’. Deze stof is nodig voor de opname van vitamine B12 uit ons eten, verderop in de spijsvertering. Wanneer vitamine B12 niet wordt opgenomen, ontstaat uiteindelijk een vitamine B12 tekort. Als je te weinig vitamine B12 hebt, kan je veel lichamelijke klachten krijgen.

Diagnose van chronische maagslijmvliesontsteking

De huisarts kan de diagnose stellen op basis van je klachten. De huisarts kan je ook doorverwijzen voor een gastroscopie (inwendig kijkonderzoek van de maag) in het ziekenhuis. Dit is niet altijd nodig. Bij een gastroscopie kijkt de arts met een soepele slang (endoscoop) via de mond en de slokdarm in de maag. Bij een maagslijmvliesontsteking is het maagslijmvlies beschadigd of geïrriteerd. Tijdens een gastroscopie kan de arts biopten (groepjes cellen) van het maagslijmvlies nemen. Deze biopten worden daarna onder een microscoop onderzocht. In een biopt kan de arts bijvoorbeeld ook zien of je de Helicobacter pylori bacterie hebt.

Soms onderzoekt de huisarts eerst alleen het bloed of ontlasting om te kijken of je de Helicobacter pylori bacterie hebt in je maag. Als je de bacterie hebt, dan zitten in het bloed of in de poep stoffen die het lichaam aanmaakt om de bacterie aan te vallen. In sommige ziekenhuizen wordt een ademtest gedaan om de bacterie op te sporen.

Behandeling van chronische maagslijmvliesontsteking

De behandeling van chronische maagslijmvliesontsteking hangt af van de oorzaak.

• Maagzuur remmen en maag beschermen
  Het kan zijn dat de maag extra beschermd moet worden, zodat hij goed kan herstellen. De arts schrijft dan medicijnen voor die het maagzuur remmen. Er zijn ook middelen die het maagzuur neutraliseren: het zuur wordt dan iets minder zuur. Verder kan het zijn dat je een maagbeschermer krijgt. Zeker als je ook pijnstillers gebruikt die de maag kunnen beschadigen. De maagbeschermer legt een laag over het slijmvlies, zodat het slijmvlies en kan herstellen.
• Medicijnen bij Helicobacter pylori
  Als je klachten hebt door de Helicobacter pylori bacterie, dan krijg je ook medicijnen. Je krijgt dan verschillende antibiotica (tegen de bacterie) en een middel om je maagzuur te remmen.
• Vitamine B12 bij atrofische gastritis
  Als je de diagnose atrofische gastritis krijgt, dan is het belangrijk dat regelmatig wordt gecheckt of je genoeg vitamine B12 hebt. Als je te weinig hebt, kan je prikken met vitamine B12 krijgen. Supplementen zijn vaak niet genoeg, omdat de extra vitamine B12 niet goed opgenomen kan worden. Daarom wordt de vitamine B12 direct in een spier gespoten, bijvoorbeeld in een bilspier. Het wordt dan gelijk in het bloed opgenomen.

Dit kun je zelf doen bij chronische maagslijmvliesontsteking