Maag

De maag zorgt ervoor dat ons voedsel helemaal wordt fijn gekneed en gemengd met maagsap. Het zure maagsap helpt bij de vertering en maakt bacteriën onschadelijk.

Hoe ziet de maag eruit?

De maag is een rekbaar orgaan dat boven in de buikholte ligt, links van het midden en vlak onder het middenrif. Hoe groot de maag is, verschilt door de dag heen. Als de maag leeg is, is hij helemaal plat. Als je net gegeten hebt, is de maag ongeveer 30 centimeter lang. Hij heeft dan de vorm van een omgekeerde peer, van boven breed en van onder smal. Een volle maag heeft een inhoud van ongeveer drie liter. Tussen de slokdarm en de maag zit een sluitspier, die ervoor zorgt dat het eten vanuit de maag niet terug de slokdarm kan instromen.

Maagwand

De maagwand is ongeveer 0,5 centimeter dik en opgebouwd uit verschillende lagen. Van binnen naar buiten zijn dat:

• Slijmvlieslaag; hierin bevinden zich miljoenen kleine kliertjes die maagsap produceren.
• Bindweefsellaag; deze bestaat uit stevig weefsel, waar veel bloedvaten en zenuwen doorheen lopen.
• Spierlaag; de spieren zorgen voor het kneden, mixen, malen en voortbewegen van voedsel. Hierdoor wordt voedsel verkleind en het maagsap wordt goed vermengd met de brij.

Wat doet de maag?

In het bovenste gedeelte van de maag (fundus en corpus) wordt maagsap toegevoegd aan het voedsel. Hierna komt het voedsel in het onderste deel (antrum) van de maag terecht. Hier wordt het gekneed, fijngemalen en goed vermengd met het maagsap. Op deze manier wordt ons voedsel voorbereid op het verteren van het eten, dat voor het grootste deel in de dunne darm plaatsvindt.

Ook bij de uitgang van de maag zit nog een sluitspier. Dit wordt de pylorus genoemd. Deze laat het voedsel beetje bij beetje door naar het eerste deel van de dunne darm: de twaalfvingerige darm. Het voedsel is dan fijngemalen tot deeltjes ter grootte van ongeveer één millimeter. De sluitspier zorgt er ook voor dat de inhoud van de darm niet terug kan stromen in de maag.

Spijsverteringssappen van de maag

Maagsap speelt een belangrijke rol bij het verteren van het eten. Iedere 24 uur produceren kliertjes in het bovenste deel van de maagwand ongeveer anderhalve liter maagsap. Dit gebeurt niet continu. De productie van maagsap komt vooral op gang als we eten proeven en kauwen, maar ook als we eten zien of ruiken. De hoeveelheid en de samenstelling van het maagsap wordt automatisch aangepast aan het soort voedsel.

Maagsap bestaat uit een aantal verschillende stoffen. De belangrijkste zijn:

• Zoutzuur
  Dit is een erg sterk en agressief zuur. Het kan gemakkelijk een gat in een stuk papier branden. Daarom zit er ook een dikke slijmvlieslaag aan de binnenkant van de maag. Die beschermt de maagwand tegen de inwerking van het zuur. Het zoutzuur in maagsap zorgt dat de spijsverteringsenzymen beter kunnen werken. Daarnaast doodt het zoutzuur de schadelijke bacteriën die soms in ons voedsel zitten. Zo kunnen maag- en darminfecties worden voorkomen.
• Enzymen
  Enzymen in maagsap maken een begin met de vertering van voedsel. Enzymen knippen voedingsstoffen in kleinere stukjes. Het belangrijkste deel van de vertering vindt vervolgens plaats in de dunne darm.
• Slijm
  Het slijm vormt een extra laagje dat de maagwand beschermt tegen de inwerking van het maagzuur.
• Intrinsic factor
  Intrinsic factor is een bestanddeel van het maagsap dat gemaakt wordt door het maagslijmvlies. Deze stof is noodzakelijk voor de opname van vitamine B12 uit het voedsel.

Hoe lang blijft een maaltijd in de maag?

Vloeibaar voedsel verlaat de maag veel sneller dan vast voedsel. Een normale, warme maaltijd blijft ongeveer drie uur in de maag. Hoe vetter de maaltijd, hoe langer het duurt voordat het voedsel klaar is om door te stromen naar de twaalfvingerige darm. Ook stress kan ervoor zorgen dat je maag trager werkt dan normaal.