Op middelbare scholen is het aantal toiletten vaak veel te laag: gemiddeld één toilet per 30 leerlingen, terwijl de norm één op 15 is. Ook scoren schooltoiletten slecht op privacy en hygiëne. In 62 van de 80 onderzochte scholen sluiten de wc-hokjes niet volledig af, waardoor leerlingen zich ongemakkelijk voelen. Dat blijkt uit een inventarisatie van MDL Fonds onder 80 basis- en middelbare scholen. Veel leerlingen houden hierdoor hun ontlasting op met klachten zoals buikpijn en ernstige verstopping tot gevolg.
Laxeren
50.000 kinderen in de schoolgaande leeftijd gebruikten in 2024 één of meer laxeermiddelen, zo blijkt uit gegevens van de Stichting Farmaceutische Kengetallen over 2024: dat is 3,2 procent van de kinderen tussen 8 en 16 jaar. De medicijnen werden verstrekt door openbare apotheken. Uit eerder onderzoek van MDL Fonds en het Kinderbuikcentrum van het Emma Kinderziekenhuis van Amsterdam UMC blijkt dat de helft van de leerlingen niet poept op school. Dit ‘ophoudgedrag' als gevolg van vieze en niet-afgesloten wc’s kan leiden tot ernstige verstopping en incontinentie.
Middelbare scholen
Driekwart van de scholen denkt dat er leerlingen zijn die niet durven te poepen op school. Uit de inventarisatie blijkt dat er met name op middelbare scholen een groot gebrek is aan toiletten, met slechts één toilet op 30 leerlingen, terwijl de norm één op 15 is. Op basisscholen wordt die norm wel gehaald.
Gezonde poepomgeving
Driekwart van de scholen denkt dat er leerlingen zijn die niet durven te poepen op school. Uit de inventarisatie blijkt dat er met name op middelbare scholen een groot gebrek is aan toiletten, met slechts één toilet op 30 leerlingen, terwijl de norm één op 15 is. Op basisscholen wordt die norm wel gehaald.
Mariël Croon, directeur MDL Fonds: “Het is onacceptabel dat een basisvoorziening als een schoon en rustig toilet op zoveel scholen ontbreekt. We weten dat slechte schooltoiletten kinderen ziek maken. Er moeten duidelijke richtlijnen komen en scholen moeten worden ondersteund om beleid te maken. Wij blijven dit probleem aankaarten, ook in de politiek, en ontwikkelen lesmateriaal om scholen te helpen.”
Kinderarts Marc Benninga: “Het aantal kinderen dat buikproblemen ervaart, omdat ze hun ontlasting ophouden is alarmerend hoog. Daarom moeten scholen leerlingen een ‘gezonde poepomgeving’ aanbieden.”
Toiletbeleid helpt
54 van de 80 onderzochte scholen hebben een toiletbeleid, met afspraken over onderhoud en gebruik. Op 63% van de basisscholen mogen kinderen tijdens de les naar de wc; op middelbare scholen is dat slechts 39%. Daardoor moeten leerlingen hun behoefte ophouden, met gezondheidsklachten als gevolg. Scholen met een toiletbeleid scoren beter op hygiëne en toiletvrijheid. Op scholen zonder beleid rust er volgens personeel vaker een taboe op poepen.
Feiten & cijfers
- Op middelbare scholen: 1 toilet per 30,5 leerlingen (onder de norm).
- Op basisscholen: 1 toilet per 15 kinderen (richtlijn).
- 62 van de 80 scholen hebben wc-hokjes die niet volledig afsluiten.
- Hygiëne: gemiddelde beoordeling 4–6 (onvoldoende tot net-aan).
- Toiletvrijheid: 63% basisscholen vs. 39% middelbare scholen.
- 54 van de 80 scholen hebben toiletbeleid, deze scholen scoren beter op hygiëne en toiletvrijheid.
Over het onderzoek
MDL Fonds deed samen met kinderartsen van het Kinderbuikcentrum Amsterdam UMC een inventarisatie van 80 scholen (45 basisscholen, 35 middelbare scholen) om de huidige status van schooltoiletten in kaart te brengen.
