ATI-DETOX: Modificatie van tarwe-eiwitten (ATIs) via redoxreacties om darmklachten te verminderen

prikkelbare-darmsyndroom(PDS) en Niet-Coeliakie Tarwegevoeligheid (NCWS) treffen naar schatting 50 tot 300 miljoen mensen in de westerse wereld. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn gluten niet de belangrijkste veroorzaker van deze klachten. Amylase Trypsine Remmers (ATIs) zijn niet gluten eiwitten en bekende allergenen die bijvoorbeeld bakkersastma en eczeem kunnen uitlokken. In plaats van gluten worden ATIs, die van nature in tarwe voorkomen, verdacht als de mogelijke veroorzakers. ATIs zouden net als bij de huid en longen ontstekingsreacties in de darm en afweerreacties in het lichaam veroorzaken.

ATIs zijn lastig af te breken door hun stevige structuur. Wetenschappers hebben ontdekt dat deze structuur beïnvloed kan worden door specifieke chemische reacties, zogenaamde redoxreacties. Hierdoor worden ATIs mogelijk minder schadelijk en soms beter verteerbaar.

Door tarweproducten gezonder en beter verteerbaar te maken, kunnen mensen met gevoelige darmen wellicht weer zonder zorgen van deze producten genieten. De onderzoekers hopen met dit project ook onnodige angst voor tarwe weg te nemen en het vertrouwen in gezonde, betaalbare graanproducten te herstellen.

Het doel is om in het laboratorium te verduidelijken hoe redoxstatus van ATIs invloed kan hebben op de verteerbaarheid van granen, lichamelijke reacties, het immuunsysteem en bewerking van graanproducten.

De deelvragen richten zich op; 1) het effect van redox status op verteerbaarheid van granen, 2) het effect van redox status op allergene eigenschappen, en 3) het effect van ingrediënten zoals baksoda op de redox status, tijdens het bewerkingsproces van voeding.

In dit onderzoek wordt gekeken hoe ATIs tijdens het bereidingsproces van brood en andere graanproducten zodanig kunnen worden aangepast dat ze minder klachten veroorzaken. De onderzoekers testen dit eerst in het laboratorium, en mogelijk later ook bij mensen.

In het laboratorium worden verschillende tests uitgevoerd. Allereerst werken de onderzoekers met ATI-isolaten uit tarwe. Deze isolaten worden chemisch en enzymatisch aangepast. Enzymen zijn eiwitten die chemische processen versnellen. Daarnaast worden tijdens het bewerkingsproces van voedsel aanpassingen gedaan aan de ATIs.

Vervolgens wordt de redoxstatus van de gemodificeerde ATIs en de bewerkte voedingsmiddelen geanalyseerd met behulp van proteomics, een geavanceerde techniek om eiwitten tot in detail te bestuderen.

Ook worden aanvullende laboratoriumanalyses uitgevoerd om te onderzoeken hoe de redoxstatus invloed heeft op de verteerbaarheid van granen, darmcellen en immuuncellen.

Dit project biedt wetenschappelijk onderbouwde inzichten over de rol van ATIs bij ziekte. Daardoor kunnen maatschappelijke organisaties en miljoenen consumenten beter geïnformeerd worden over de mogelijke gezondheidseffecten van glutenbevattende producten, in plaats van afhankelijk te zijn van speculatie via sociale media. Met deze kennis kunnen ingrediënten en verwerkingsmethoden ontwikkeld worden die ATIs in graanproducten, zoals brood, pasta en gebak, minder schadelijk maken. Wetenschappelijke partners krijgen bovendien nieuwe kennis over de rol van ATIs en hoe we tarwe kunnen veredelen die niet alleen gezonder is, maar ook beter bestand tegen ziekten en plagen.

In de meeste gevallen werven de onderzoekers hun eigen deelnemers. De meeste onderzoeken in onze database lopen al enige tijd of zijn afgerond. De onderzoekers hebben dan al voldoende patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kunt je dat niet meer aanmelden. Over het algemeen werven de onderzoekers zelf nu eigen deelnemers. Als het onderzoek net is gestart is ons advies om de website van het ziekenhuis/instelling in de gaten te houden of contact op te nemen met op te nemen met de contactpersoon van het onderzoek. Dit staat op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij brengen geen patiënten in contact met de onderzoekers. Het contact dat wij hebben met de onderzoeker is inhoudelijk en verwijzen niet iemand door tenzij de onderzoekers dit hebben aangegeven. Dan is dit aangegeven in de bovenstaande tekst.

Het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek is een ingewikkeld proces dat vaak meerdere jaren duurt. Wetenschappelijk onderzoek moet zorgvuldig uitgevoerd worden om uiteindelijk conclusies te kunnen trekken. Er bestaan veel verschillende type onderzoeken die allemaal weer zijn voor- en nadelen hebben. Uiteindelijk draagt ieder onderzoek bij aan het verhogen van de kennis over een bepaald onderwerp. Je hebt veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. En het dus wetenschappelijk is bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat nieuwe een behandeling of bepaalde medicatie in de reguliere behandelingen toegepast kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Deelname aan een wetenschappelijk onderzoek kan gunstig zijn omdat je bijvoorbeeld een nieuwe behandeling krijgt die de klachten kan verminderen of waardoor het mogelijk is om (sneller) beter te worden. Ook voor anderen is deelname waardevol omdat je een bijdrage levert aan onderzoek naar bijvoorbeeld nieuwe behandelingen. Er kunnen ook nadelen zitten aan deelname, zoals risico’s die je loopt omdat het een nieuwe behandeling betreft, eventuele bijwerkingen en de tijd en moeite die je erin stopt.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van proefpersonen die deelnemen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie met betrekking tot het meedoen aan onderzoek.

Aanvullende informatie vind je op de website van Rijksoverheid 

Daarnaast kun je ook je behandelend arts vragen of hij/zij weet welke onderzoeken er op dit moment lopen voor de aandoening die je hebt. De arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek en welke onderzoeken mogelijk geschikt kunnen.