Combinatie van drie behandelingen bij operatie aan tumor in alvleesklier

Wanneer er bij iemand een tumor wordt gevonden in de alvleesklier, is het soms mogelijk om die te verwijderen met een operatie. Ook als de tumor (nog) goedaardig is. De operatie is risicovol: bij ongeveer de helft van de mensen zijn er complicaties. Bij de meerderheid van die mensen ontstaat er een lekkage. Om de tumor uit de alvleesklier te verwijderen moeten namelijk verbindingen met andere organen (zoals de darm) losgemaakt worden. Daardoor kan er sap uit de alvleesklier lekken en terechtkomen op andere plekken in de buik. Dit sap kan dan de bloedvaten en organen beschadigen en ontstekingen veroorzaken. Mensen moeten dan veel langer in het ziekenhuis blijven. Sommige mensen overlijden zelfs aan de ontstekingen. De kans daarop verschilt per persoon, en is ook afhankelijk van de ernst van de lekkage.

Omdat deze complicatie zo heftig is, wordt in andere landen onderzocht of het beter is om de hele alvleesklier weg kan halen als er een tumor wordt gevonden. Dan kan er namelijk geen lekkage ontstaan. Er ontstaan dan wel andere problemen. De alvleesklier maakt namelijk hormonen, waaronder insuline. Als de alvleesklier verwijderd wordt, krijgt iemand gelijk diabetes. Daardoor moet diegene levenslang medicatie gebruiken om de bloedsuikers te regelen en om de spijsvertering te ondersteunen. De kwaliteit van leven wordt dan vaak een stuk slechter.

Om te onderzoeken of de complicaties door lekkage verminderd kunnen worden, volgt Sterre Bosscha van het Amsterdam UMC patiënten bij wie er een tumor uit de alvleesklier verwijderd moet worden.

Bosscha gaat samen met het onderzoeksteam drie verschillende technieken en medicijnen (methoden) combineren. Ze hopen dat daardoor de lekkages minder zullen voorkomen. En als ze wel voorkomen, dat de complicaties dan minder heftig zijn. De methoden worden nu los van elkaar al ingezet, maar zijn in combinatie nog niet getest. Hun doel is dat uiteindelijk iedere patiënt in Europa deze combinatie behandeling kan krijgen, als het inderdaad beter werkt.

De onderzoekers werken met 400 patiënten, die zijn opgedeeld in twee groepen. Eén groep wordt behandeld zoals nu al gebeurt. De andere groep krijgt de combinatie van bestaande technieken en medicijnen. De techniek die gebruikt wordt is een ‘teres patch’, een chirurgische techniek die de bloedvaten beschermt. Na de operatie krijgen patiënten twee medicijnen: hydrocortison (dat ontstekingen remt) en octreotide (dat de aanmaak van sap in de alvleesklier vermindert). Na de operatie kijken ze of er verschil was in lekkages en andere gevolgen tussen de twee groepen.

De onderzoekers verwachten dat er minder lekkages voorkomen, en dat ze minder erg zijn, bij de groep die de combinatie van technieken en medicijnen krijgen. Alle drie de methoden zijn los al getest en goedgekeurd. Daarom zou de combinatie mogelijk al snel (binnen een paar jaar) in ziekenhuizen toegepast kunnen worden, als het onderzoek volgens planning verloopt.

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.