Combinatie van drie behandelingen bij operatie aan tumor in alvleesklier

Wanneer er bij iemand een tumor wordt gevonden in de alvleesklier, is het soms mogelijk om die te verwijderen met een operatie. Ook als de tumor (nog) goedaardig is. De operatie is risicovol: bij ongeveer de helft van de mensen zijn er complicaties. Bij de meerderheid van die mensen ontstaat er een lekkage. Om de tumor uit de alvleesklier te verwijderen moeten namelijk verbindingen met andere organen (zoals de darm) losgemaakt worden. Daardoor kan er sap uit de alvleesklier lekken en terechtkomen op andere plekken in de buik. Dit sap kan dan de bloedvaten en organen beschadigen en ontstekingen veroorzaken. Mensen moeten dan veel langer in het ziekenhuis blijven. Sommige mensen overlijden zelfs aan de ontstekingen. De kans daarop verschilt per persoon, en is ook afhankelijk van de ernst van de lekkage.

Omdat deze complicatie zo heftig is, wordt in andere landen onderzocht of het beter is om de hele alvleesklier weg kan halen als er een tumor wordt gevonden. Dan kan er namelijk geen lekkage ontstaan. Er ontstaan dan wel andere problemen. De alvleesklier maakt namelijk hormonen, waaronder insuline. Als de alvleesklier verwijderd wordt, krijgt iemand gelijk diabetes. Daardoor moet diegene levenslang medicatie gebruiken om de bloedsuikers te regelen en om de spijsvertering te ondersteunen. De kwaliteit van leven wordt dan vaak een stuk slechter.

Om te onderzoeken of de complicaties door lekkage verminderd kunnen worden, volgt Sterre Bosscha van het Amsterdam UMC patiënten bij wie er een tumor uit de alvleesklier verwijderd moet worden.

Bosscha gaat samen met het onderzoeksteam drie verschillende technieken en medicijnen (methoden) combineren. Ze hopen dat daardoor de lekkages minder zullen voorkomen. En als ze wel voorkomen, dat de complicaties dan minder heftig zijn. De methoden worden nu los van elkaar al ingezet, maar zijn in combinatie nog niet getest. Hun doel is dat uiteindelijk iedere patiënt in Europa deze combinatie behandeling kan krijgen, als het inderdaad beter werkt.

De onderzoekers werken met 400 patiënten, die zijn opgedeeld in twee groepen. Eén groep wordt behandeld zoals nu al gebeurt. De andere groep krijgt de combinatie van bestaande technieken en medicijnen. De techniek die gebruikt wordt is een ‘teres patch’, een chirurgische techniek die de bloedvaten beschermt. Na de operatie krijgen patiënten twee medicijnen: hydrocortison (dat ontstekingen remt) en octreotide (dat de aanmaak van sap in de alvleesklier vermindert). Na de operatie kijken ze of er verschil was in lekkages en andere gevolgen tussen de twee groepen.

De onderzoekers verwachten dat er minder lekkages voorkomen, en dat ze minder erg zijn, bij de groep die de combinatie van technieken en medicijnen krijgen. Alle drie de methoden zijn los al getest en goedgekeurd. Daarom zou de combinatie mogelijk al snel (binnen een paar jaar) in ziekenhuizen toegepast kunnen worden, als het onderzoek volgens planning verloopt.

In de meeste gevallen werven de onderzoekers hun eigen deelnemers. De meeste onderzoeken in onze database lopen al enige tijd of zijn afgerond. De onderzoekers hebben dan al voldoende patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kunt je dat niet meer aanmelden. Over het algemeen werven de onderzoekers zelf nu eigen deelnemers. Als het onderzoek net is gestart is ons advies om de website van het ziekenhuis/instelling in de gaten te houden of contact op te nemen met op te nemen met de contactpersoon van het onderzoek. Dit staat op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij brengen geen patiënten in contact met de onderzoekers. Het contact dat wij hebben met de onderzoeker is inhoudelijk en verwijzen niet iemand door tenzij de onderzoekers dit hebben aangegeven. Dan is dit aangegeven in de bovenstaande tekst.

Het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek is een ingewikkeld proces dat vaak meerdere jaren duurt. Wetenschappelijk onderzoek moet zorgvuldig uitgevoerd worden om uiteindelijk conclusies te kunnen trekken. Er bestaan veel verschillende type onderzoeken die allemaal weer zijn voor- en nadelen hebben. Uiteindelijk draagt ieder onderzoek bij aan het verhogen van de kennis over een bepaald onderwerp. Je hebt veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. En het dus wetenschappelijk is bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat nieuwe een behandeling of bepaalde medicatie in de reguliere behandelingen toegepast kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Deelname aan een wetenschappelijk onderzoek kan gunstig zijn omdat je bijvoorbeeld een nieuwe behandeling krijgt die de klachten kan verminderen of waardoor het mogelijk is om (sneller) beter te worden. Ook voor anderen is deelname waardevol omdat je een bijdrage levert aan onderzoek naar bijvoorbeeld nieuwe behandelingen. Er kunnen ook nadelen zitten aan deelname, zoals risico’s die je loopt omdat het een nieuwe behandeling betreft, eventuele bijwerkingen en de tijd en moeite die je erin stopt.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van proefpersonen die deelnemen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie met betrekking tot het meedoen aan onderzoek.

Aanvullende informatie vind je op de website van Rijksoverheid 

Daarnaast kun je ook je behandelend arts vragen of hij/zij weet welke onderzoeken er op dit moment lopen voor de aandoening die je hebt. De arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek en welke onderzoeken mogelijk geschikt kunnen.