Het evalueren en implementeren van kijkoperaties van de lever in Nederland

Sinds de eerste keer dat er een kijkoperatie werd uitgevoerd voor leverchirurgie in 1992 is men wereldwijd terughoudend geweest met de verdere ontwikkeling van deze techniek. Verschillende risico’s hebben hieraan bijgedragen, waaronder het risico op oncontroleerbare bloedingen. Inmiddels is er vanuit vele onderzoeken vanuit de hele wereld gebleken dat kijkoperaties van de lever (laparoscopische leverchirurgie (LLS)) aanmerkelijke voordelen opleveren ten opzichte van de standaard open operatie. De belangrijkste voordelen zijn verminderd bloedverlies tijdens de operatie en minder complicaties na de operatie, sneller herstel, een kortere opnameduur en een cosmetisch voordeel. Ervaren chirurgen hebben deze resultaten inmiddels op verschillende internationale bijeenkomsten besproken. Hier concludeerden zij dat LLS een standaard behandeling zou moeten zijn in elk ziekenhuis dat leverchirurgie uitvoert. Dit geldt met name voor de kleinere, makkelijkere operaties (minor operaties). Lasterige leveroperaties (major), waarbij een groter stuk lever verwijderd moet worden, blijven thuishoren in expert centra. Verder concludeerden zij dat een stapsgewijze aanpak in combinatie met gestructureerde trainingsprogramma’s essentieel zijn om een veilige start te maken met ‘major’ operaties in centra waar deze nog niet worden uitgevoerd. 

In Nederland waren er in 2010 in totaal slechts 45 LLS operaties uitgevoerd. Het doel van dit project is allereerst om in kaart te brengen hoe ver ze in de afgelopen jaren zijn gekomen. Daarnaast zal er een trainingsprogramma opgezet worden om de ‘major’ leveroperaties op een veilige manier in Nederlandse centra te introduceren. Trainingen zullen worden begeleid door een internationale expert met uitgebreide ervaring in major leveroperaties. De verwachting is dat de chirurgen die getraind worden uiteindelijk zelf vaker minimaal invasieve technieken zullen toepassen in de kliniek. Hierdoor zullen uiteindelijk meer patiënten kunnen profiteren van de voordelen van minimaal invasieve chirurgie. 

Het doel van LAELIVE is het veilig implementeren van ‘major’ LLS in Nederland. 

1. Een nationale enquêteonder alle Nederlandse leverchirurgen om te bepalen wat de huidige ervaring met LLS met focus op ‘major’ vs ‘minor’ resecties is. 
2. Een retrospectieve studie naar alle LLS-operatiesdie zijn uitgevoerd in Nederland in de periode 2011-2016. 
3. Eenvooruitziend trainingsprogramma met behulp van een internationale, expert en twee Nederlandse toezichthouders. 
4. Een vooruitziende studie naar het gebruik en de resultaten van LLS na training.

Door de gestructureerde landelijke aanpak zullen meer patiënten in aanmerking komen voor de voordelen van LLS. Tevens zal de training bijdragen aan een veilige introductie van ‘major’ LLS zonder dat dit gepaard gaat met een toegenomen risico op complicaties tijdens de trainingsfase. 

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.