Het ontwikkelen van een nieuwe ontlastingstest om IBD eerder op te sporen in kinderen en volwassenen

Het onderzoek

Jaarlijks wordt bij ruim 300 kinderen in Nederland de diagnose chronische darmontsteking (IBD) vastgesteld, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosaDe diagnose IBD wordt gesteld met een inwendig darmonderzoek. De dag voor het onderzoek moet hiervoor een laxerende vloeistof worden gedronken. Voor kinderen is dit lastig, zij worden daarom vaak de dag voor het kijkonderzoek opgenomen om via een neusmaagsonde te laxeren. Het kijkonderzoek bij kinderen gebeurt onder narcose en maakt dit een zeer belastende ervaring. Er bestaan momenteel geen testen om vooraf betrouwbaar in te schatten of een kind wel of geen IBD heeft. Hierdoor krijgen veel kinderen onnodig dit kijkonderzoek omdat ze geen IBD blijken te hebben, of wordt het kijkonderzoek in een laat stadium gedaan waardoor de diagnose IBD laat wordt gesteld wat nadelig is voor de prognose. Er zijn in Nederland ongeveer 80.000 mensen met IBD, bij velen is de behandeling moeilijk in te stellen, zij moeten regelmatig een kijkonderzoek ondergaan. 

Het doel van dit onderzoek is het ontwikkelen van nieuwe, niet-belastende, en gepersonaliseerde ontlastingstesten om (kinder-)IBD op te sporen, de ziekteactiviteit van IBD nauwkeurig te controleren en het effect van de behandeling vooraf te voorspellen.

Het onderzoek zal bestaan uit twee delen en zal uitgevoerd worden in drie ziekenhuizen. Voor het eerste deel zullen kinderen in de leeftijd van 6-18 jaar oud, met buikpijn gevraagd worden mee te doen aan het onderzoek. Bij deze kinderen is nog geen diagnose gesteld. Van de deelnemers worden ontlastingssample verzameld. Daarnaast wordt de deelnemers gevraagd om vragen te beantwoorden over de klachten, het ontlastingspatroon en medicatie gebruik. Dit ter voorbereiding van het kijkonderzoek. Achteraf zullen de kinderen ingedeeld worden in twee groepen op basis van de gestelde diagnose: (1) IBD- en (2) controlegroep. De controlegroep zal bestaan uit kinderen die klachten die ook bij kinderen met IBD worden gezien, maar waarbij het kijkonderzoek is gebleken dat er geen sprake van IBD is (intention to diagnose groep). De samenstelling en functie van het microbioom zullen worden geanalyseerd. Voor het tweede deel van de studie zullen kinderen en volwassenen met bewezen diagnose IBD, gevraagd worden om mee te doen aan deze vervolgstudie. Voor deze studie zal een ontlastingsample verzameld worden op verschillende tijdspunten. Dit maakt het mogelijk om het effect van ziekteactiviteit en reactie op de behandeling te evalueren aan de hand van het microbioom en de (niet-)vluchtige metabolieten.  

Door het identificeren van IBD-specifieke veranderingen in het de samenstelling en functie van het microbioom, verwachten de onderzoekers dat het mogelijk wordt om een IBD specifieke niet-invasieve test te ontwikkelen. Hiermee kan sneller de diagnose worden gesteld, maar ook de ziekteactiviteit en het effect van de behandeling kan nauwkeuriger geëvalueerd worden. De onderzoekers verwachten dat dit zal leiden tot betere, gepersonaliseerde, minder belastende zorg voor mensen met IBD. Dit zal bijdragen aan een betere kwaliteit van leven voor de patiënten.  

Het eindresultaat

De onderzoekers analyseerden de darmbacteriën, stofwisselingsproducten en geurprofielen in de ontlasting van kinderen. Daardoor zijn ze op het spoor gekomen van een veelbelovende biomarker: het aminozuur leucine. Met de leucinebepaling in de ontlasting konden de onderzoekers met > 90% nauwkeurigheid kinderen met IBD onderscheiden van kinderen met andere maag-darmklachten (zoals prikkelbare-darmsyndroom). Deze niet-belastende test biedt, zeker in combinatie met calprotectine, de mogelijkheid om betrouwbaar in te schatten of een kind IBD heeft en dus een inwending kijkonderzoek moet krijgen, of dat er een andere oorzaak van buikklachten is. De onderzoekers kijken nu ook of deze test het ziekteverloop en de respons op therapie kan voorspellen.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Darmen
Aandoening: IBD (de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa)
Titel project: Het ontwikkelen van een nieuwe ontlastingstest om IBD eerder op te sporen in kinderen en volwassenen
Projectleider: Dr. Tim de Meij
Instantie: Amsterdam UMC
Gestart in: 2020
Looptijd: 4 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD