ATI-DETOX: Modificatie van tarwe-eiwitten (ATIs) via redoxreacties om darmklachten te verminderen

prikkelbare-darmsyndroom(PDS) en Niet-Coeliakie Tarwegevoeligheid (NCWS) treffen naar schatting 50 tot 300 miljoen mensen in de westerse wereld. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn gluten niet de belangrijkste veroorzaker van deze klachten. Amylase Trypsine Remmers (ATIs) zijn niet gluten eiwitten en bekende allergenen die bijvoorbeeld bakkersastma en eczeem kunnen uitlokken. In plaats van gluten worden ATIs, die van nature in tarwe voorkomen, verdacht als de mogelijke veroorzakers. ATIs zouden net als bij de huid en longen ontstekingsreacties in de darm en afweerreacties in het lichaam veroorzaken.

ATIs zijn lastig af te breken door hun stevige structuur. Wetenschappers hebben ontdekt dat deze structuur beïnvloed kan worden door specifieke chemische reacties, zogenaamde redoxreacties. Hierdoor worden ATIs mogelijk minder schadelijk en soms beter verteerbaar.

Door tarweproducten gezonder en beter verteerbaar te maken, kunnen mensen met gevoelige darmen wellicht weer zonder zorgen van deze producten genieten. De onderzoekers hopen met dit project ook onnodige angst voor tarwe weg te nemen en het vertrouwen in gezonde, betaalbare graanproducten te herstellen.

Het doel is om in het laboratorium te verduidelijken hoe redoxstatus van ATIs invloed kan hebben op de verteerbaarheid van granen, lichamelijke reacties, het immuunsysteem en bewerking van graanproducten.

De deelvragen richten zich op; 1) het effect van redox status op verteerbaarheid van granen, 2) het effect van redox status op allergene eigenschappen, en 3) het effect van ingrediënten zoals baksoda op de redox status, tijdens het bewerkingsproces van voeding.

In dit onderzoek wordt gekeken hoe ATIs tijdens het bereidingsproces van brood en andere graanproducten zodanig kunnen worden aangepast dat ze minder klachten veroorzaken. De onderzoekers testen dit eerst in het laboratorium, en mogelijk later ook bij mensen.

In het laboratorium worden verschillende tests uitgevoerd. Allereerst werken de onderzoekers met ATI-isolaten uit tarwe. Deze isolaten worden chemisch en enzymatisch aangepast. Enzymen zijn eiwitten die chemische processen versnellen. Daarnaast worden tijdens het bewerkingsproces van voedsel aanpassingen gedaan aan de ATIs.

Vervolgens wordt de redoxstatus van de gemodificeerde ATIs en de bewerkte voedingsmiddelen geanalyseerd met behulp van proteomics, een geavanceerde techniek om eiwitten tot in detail te bestuderen.

Ook worden aanvullende laboratoriumanalyses uitgevoerd om te onderzoeken hoe de redoxstatus invloed heeft op de verteerbaarheid van granen, darmcellen en immuuncellen.

Dit project biedt wetenschappelijk onderbouwde inzichten over de rol van ATIs bij ziekte. Daardoor kunnen maatschappelijke organisaties en miljoenen consumenten beter geïnformeerd worden over de mogelijke gezondheidseffecten van glutenbevattende producten, in plaats van afhankelijk te zijn van speculatie via sociale media. Met deze kennis kunnen ingrediënten en verwerkingsmethoden ontwikkeld worden die ATIs in graanproducten, zoals brood, pasta en gebak, minder schadelijk maken. Wetenschappelijke partners krijgen bovendien nieuwe kennis over de rol van ATIs en hoe we tarwe kunnen veredelen die niet alleen gezonder is, maar ook beter bestand tegen ziekten en plagen.

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.