Het effect van gal en darmbacteriën op de kwaliteit van de slijmlaag van de darm in IBD

Onze darm vormt een grens tussen de binnenwereld van het lichaam en de buitenwereld. Cellen in onze darm zijn bekleed met een slijmlaag, die beschermt tegen giftige stoffen en bacteriën. Een slechte slijmlaagfunctie gaat gepaard met verschillende darmaandoeningen zoals IBD (de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa) en darmkanker. Er zijn veel IBD-patiënten in Nederland. De voor hen beschikbare IBD-medicijnen hebben ernstige bijwerkingen en werken niet bij alle patiënten. 

De onderzoeker heeft al eerder een nieuw mechanisme ontdekt waarmee het stofje sulfide, een stof gemaakt door bacteriën, de slijmlaag afbreekt. Zowel sulfide-producerende bacteriën als sulfide zijn verhoogd aanwezig in IBD patiënten. Dit zou een verhoogde afbraak van de beschermende slijmlaag als gevolg kunnen hebben, waardoor IBD ontstaat of verergert. 

Recent is aangetoond dat een nieuw medicijn, OCA, ontsteking in de lever remt. Eerder onderzoek van deze onderzoeker laat zien dat OCA ook darmontsteking remt en IBD-symptomen vermindert. Combineren van deze bevindingen leidt tot de verwachting dat de werking van OCA in de lever de galsamenstelling in de darm beïnvloedt en daarmee de bacteriesamenstelling bepaalt. Door deze veranderde bacteriesamenstelling wordt minder sulfide geproduceerd, waardoor de slijmlaag sterker wordt en betere bescherming biedt tegen IBD. Deze verwachting moet nu nog bewezen worden. 

In dit project wordt onderzocht hoe gal en darmbacteriën de slijmlaag van de darm beïnvloeden. Door dit mechanisme te doorgronden kunnen ze nieuwe behandelingen voor darmontstekingen en darmkanker mogelijk maken. 

In dit onderzoek worden meerdere vragen onderzocht:

1.Wat is de invloed van de galzoutreceptor op darmbacteriën en de slijmlaag? 

Na toediening van OCA worden de bacteriesamenstelling, de galsamenstelling en de kwaliteit van de slijmlaag in muizen bestudeerd. Hoe groter de afstand tussen bacteriën en darmcellen, des te dikker de slijmlaag en hoe beter de beschermende werking. Deze deelvraag zal informatie opleveren over de relatie tussen galzouten, bacteriën en de beschermende capaciteit van de slijmlaag. 

2.Wat is het effect van bepaalde bacteriën en bacterieproducten op de kwaliteit van de slijmlaag? 

De in deelvraag 1 gevonden verbanden zullen worden getoetst op het vermogen om de dikte van slijmlaag te beïnvloeden in het laboratorium. Hierin gebruiken we ‘’mini-darmen’, die worden gekweekt uit een hapje uit de darm van een muis of patiënt, waaraan bacteriën en bacterie-stofjes worden toegevoegd. Deze deelvraag zal beantwoorden welke bacteriën en bacterie-stofjes een gunstig of ongunstig effect hebben op de slijmlaag. 

3.Beschermen de in deelvraag 1 en 2 gevonden gal-onderdelen, bacteriën en producten van bacteriën tegen darmontsteking? 

De onderzoekers bestuderen of de gevonden verbeteraars van de slijmlaagfunctie, de darmontsteking in muizen kunnen voorkomen of genezen. Hiervoor krijgen muizen gal-onderdelen en/of gunstige bacteriën toegediend, of worden ongunstige bacteriën uitgeschakeld met antibiotica. De behandeling die voor mensen situatie het meest kansrijk is zal prioriteit krijgen. 

Met de resultaten van dit onderzoek verwachten ze begrip van de mechanismen waarmee gal en darmbacteriën de slijmlaag beïnvloeden te krijgen. Ook hopen ze een op gal- en/of darmflora-gebaseerde IBD-behandeling te kunnen ontwikkelen in de komende 5 jaar. Deze kan potentieel de kwaliteit van leven van IBD-patiënten sterk verbeteren. Daarnaast kan dit project leiden tot strategieën die bijdragen aan het voorkomen van IBD. Ook levert dit onderzoek mogelijke, in ontlasting te bepalen, signaal-stofjes op die de kwaliteit van de slijmlaag weergeven. 

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.