Lange termijn uitkomsten van ernstige alvleesklierontsteking: Nederland en daarbuiten

Het onderzoek

Ernstige alvleesklierontsteking – necrotiserende pancreatitis – gaat gepaard met veel pijn, maandenlange ziekenhuisopname en een grote kans op overlijden. Patiënten met necrotiserende pancreatitis moeten vaak een grote buikoperatie ondergaan met een hoog risico op complicaties (70%) en overlijden (30%). Er is weinig bekend over de blijvende gevolgen van necrotiserende pancreatitis. Hoeveel patiënten krijgen bijvoorbeeld suikerziekte of “chronische pancreatitis” met dagelijkse pijn en een risico op alvleesklierkanker? Het overlijdensrisico na een operatie voor necrotiserende pancreatitis verschilt enorm tussen Amerikaanse en Europese ziekenhuizen: van 3% tot 39%! Het is onduidelijk of dit komt door verschillen in patiëntengroepen (bijvoorbeeld leeftijd of ziekte-ernst) of behandeling (bijvoorbeeld operatietechnieken).

Dit project bestaat uit 3 naast elkaar staande onderzoeken om de vooruitzichten voor deze patiënten te verbeteren. Hierbij worden de complicaties op de lange termijn onderzocht, wordt er een onderzoek gedaan naar de beste operatietechniek en vindt er een internationaal onderzoek plaats om de wereldwijde verschillen in sterfte te verklaren.

  1. Om de complicaties op de lange termijn te onderzoeken zullen 600 patiënten 6 jaar na hun eerste ziekenhuisopname worden teruggezien in de 21 ziekenhuizen van de Pancreatitis Werkgroep Nederland (PWN). Patiënten krijgen een interview (over bijvoorbeeld pijn en kwaliteit van leven), lichamelijk onderzoek, een CT-scan en tests om de alvleesklierfunctie te onderzoeken.
  2. Om de beste operatietechniek te onderzoeken wordt gebruik gemaakt het baanbrekende “PANTER-onderzoek” dat de PWN heeft verricht naar nieuwe minimaal-ingrijpende behandelingen. Hierbij wordt tijdens de CT-scan een slangetje bij de alvleesklier geplaatst om geïnfecteerd vocht af te voeren. Hierdoor is de aanvullende buikoperatie vaak niet meer nodig. Echter, de PANTER-patiënten werden maar 6 maanden na ziekenhuisopname vervolgd, terwijl in de periode hierna vaak alsnog een buikoperatie nodig is. Om te bepalen of de nieuwe behandeling werkelijk succesvol is moeten de patiënten, nu 5 jaar later, opnieuw worden onderzocht.
  3. Om de wereldwijde verschillen in sterfte te verklaren worden de wetenschappelijke gegevens van meer dan 15 internationale ziekenhuizen samengevoegd tot een database van 1800 geopereerde patiënten. Dit maakt nieuw onderzoek mogelijk om de behandeling wereldwijd te verbeteren.

Dit onderzoek zal meer begrip van necrotiserende alvleesklierontsteking opleveren waardoor patiënten in de toekomst hopelijk beter behandeld kunnen worden.

Het eindresultaat

Dit onderzoek is inmiddels afgerond, dit is het eindresultaat:

In een grote groep van 389 patiënten met necrotiserende alvleesklierontsteking is het ziektebeloop onderzocht gedurende zeven jaar na hun eerste opname. Het blijkt dat als patiënten in hun eerste opname een operatie nodig hadden, zij in de jaren daarna ook een grotere kans hadden op heropnames in het ziekenhuis, aanvullende afvoer van vocht bij de alvleesklier, operaties, suikerziekte en benodigde medicatie.

In een zelfde soort lange termijnonderzoek blijkt dat patiënten die voor necrotiserende alvleesklierontsteking een vochtafvoer of operatie nodig hebben, dit beter met een minimaal-ingrijpende behandeling kan gebeuren dan met een grote operatie. De uitkomsten na ruim 7 jaar zijn dan beter op het gebied van littekenbreuken en alvleesklierfunctie. Uit een internationaal samenwerkingsverband van 15 patiëntengroepen uit 8 landen met in totaal 1980 patiënten blijkt dat bij ernstig zieke patiënten een minimaal-ingrijpende behandeling geassocieerd is met minder sterfte dan een grote operatie.

Er is onderzoek gedaan naar het verband tussen bepaalde genen en (de ernst van) alvleesklierontsteking. Hierin zijn enkele mogelijke genetische relaties gevonden. Verder onderzoek is noodzakelijk in grotere patiëntengroepen. De onderzoeksgroep is na dit onderzoek patiëntgegevens en bloed van zoveel mogelijk patiënten met acute alvleesklierontsteking gaan verzamelen om dit mogelijk te maken.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Alvleesklier
Aandoening: Alvleesklierontsteking (pancreatitis)
Titel project: Lange termijn uitkomsten van ernstige alvleesklierontsteking: Nederland en daarbuiten
Projectleider: Prof. dr. Hjalmar van Santvoort
Instantie: Amsterdam UMC
Gestart in: 2013
Looptijd: 3,5 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD