Ontwikkeling van een bloedtest voor darmkanker patiënten met operabele leveruitzaaiingen om snelle terugkeer van ziekte te voorspellen na chirurgie

Het onderzoek

Darmkanker is een van de meest voorkomende kankersoorten in Nederland, met meer dan 15.000 nieuwe gevallen in 2016. Een kwart van deze patiënten heeft bij diagnose al zichtbare leveruitzaaiingen. Daarnaast ontwikkelt een aanzienlijk deel van de patiënten die eerder geen zichtbare leveruitzaaiingen hebben in een later stadium alsnog leveruitzaaiingen. Bij één vijfde van al deze patiënten is het mogelijk de leveruitzaaiingen middels een operatie te verwijderen. Hoewel deze operatie wordt uitgevoerd met de intentie om de patiënten te genezen, keert bij ongeveer de helft van de patiënten de ziekte binnen een jaar terug. Op basis van klinische gegevens is het nu niet mogelijk om de kans op deze snelle ziekte-terugkeer goed in te schatten. Als de onderzoekers in staat zouden zijn om direct na operatie de patiënten te selecteren die een hoge kans hebben op snelle terugkeer van de ziekte, zouden ze specifiek in deze groep kunnen onderzoeken of extra behandeling met chemotherapie meerwaarde heeft. Het wel of niet geven van chemotherapie na het operatief verwijderen van leveruitzaaiingen in darmkanker patiënten hangt momenteel af van de behandelend arts en plaats van behandeling. Eerder gerandomiseerd onderzoek liet verschil zien in ziektevrije overleving tussen patiënten die wel en geen chemotherapie kregen na operatie. Er was echter geen verschil in de totale overleving. Op basis hiervan wordt volgens Nederlandse richtlijnen geen chemotherapie gegeven, ondanks het feit dat een deel van de patiënten wel degelijk voordeel lijkt te hebben van deze extra behandeling. De ontwikkeling van een eenvoudige bloedtest die snelle terugkeer van ziekte kan voorspellen is daarom niet alleen belangrijk voor een goede inschatting van de prognose van de patiënt, maar ook om per patiënt het meest optimale behandelplan te bepalen.

Het ontwikkelen van een eenvoudige bloedtest die voorspelt bij welke darmkanker patiënten met operatief verwijderbare leveruitzaaiingen de ziekte binnen een jaar na deze operatie terugkomt. Dit is van belang om specifiek deze patiënten in de toekomst extra behandeling te kunnen aanbieden na de operatie.   

In Rotterdam en omstreken loopt momenteel de MIRACLE-studie waarbij bij deelnemende darmkanker patiënten met operabele leveruitzaaiingen extra bloed wordt afgenomen voor de operatie en 1 dag, 5 dagen en 3 weken na de operatie. Daarnaast wordt voor al deze patiënten de ontwikkeling van hun ziekte tot minimaal 3 jaar na de operatie bijgehouden. Mede op basis van recente veelbelovende literatuur willen de onderzoekers bij deze patiënten onderzoeken of kanker-specifieke structuurveranderingen in DNA-fragmenten circulerend in het bloed (zogenaamde cfDNA methylering) kunnen voorspellen bij wie van deze patiënten de ziekte binnen een jaar na het verwijderen van de leveruitzaaiing terug zal keren. 

  • Stap 1: Vergelijken van alle cfDNA-methylering in het bloed tussen enerzijds 64 geselecteerde patiënten met terugkeer van ziekte binnen een jaar en anderzijds 64 geselecteerde patiënten die minimaal 3 jaar ziektevrij zijn, om zo de meest voorspellende set van cfDNA methyleringsfragmenten te identificeren.
  • Stap 2: Ontwikkelen van een simpele test, waarbij ze gebruik zullen maken van al bestaande technieken, om de geselecteerde cfDNA methyleringsfragmenten te meten in bloed. Deze test zal vervolgens worden toegepast op nog niet gebruikte samples uit de MIRACLE-studie om de voorspellende waarde van de test onafhankelijk te bevestigen. 

Deze studie zal resulteren in een eenvoudig uit te voeren bloedtest die direct na verwijdering van de leveruitzaaiingen kan voorspellen bij welke patiënten de ziekte binnen een jaar zal terugkeren. Vervolgstudies zullen uitwijzen of patiënten die volgens onze test een hoog risico op snelle terugkeer van de ziekte hebben, gebaat zijn bij extra chemotherapie na verwijdering van de leveruitzaaiingen. Tot slot zullen de ervaringen uit dit onderzoek bijdragen aan de toekomstige ontwikkeling van cfDNA-methyleringstesten voor darmkanker-screening.

Het eindresultaat

Wordt nog verwacht 

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Darmen
Aandoening: Darmkanker
Titel project: Ontwikkeling van een bloedtest voor darmkanker patiënten met operabele leveruitzaaiingen om snelle terugkeer van ziekte te voorspellen na chirurgie
Projectleider: Dr. John Martens
Instantie: Erasmus MC
Gestart in: 2019
Looptijd: 3 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD

Doe mee met de Levercheck

Wist je dat 1 op de 5 Nederlanders leververvetting heeft? Gezond leven maakt je lever weer gezond. Meer weten? Doe de Levercheck!
Naar de Levercheck