Poeptransplantatie om darm-lever evenwicht te herstellen

Bij de ziekte primaire scleroserende cholangitis (PSC) zijn de galwegen in de lever ontstoken. Het is een ernstige aandoening waarvoor nog geen goede behandeling bestaat. De enige optie is een levertransplantatie. Ook daarna komt de ziekte bij een kwart van de patiënten terug.

Veel mensen met PSC hebben ook een chronische darmontsteking. Meestal is dat colitis ulcerosa. In Amsterdam UMC loopt al sinds 2011 onderzoek naar poeptransplantaties bij colitis ulcerosa, met veelbelovende resultaten. Met die behandeling kan een ongezond microbioom hersteld worden. We weten dat een verstoring van het microbioom een rol speelt bij chronische darmontstekingen. In een nieuw onderzoek gaan de wetenschappers kijken of poeptransplantaties ook kunnen helpen bij mensen met zowel colitis ulcerosa als PSC. Bij deze studie wordt niet alleen gekeken naar darmbacteriën, maar ook naar virussen die in de darm leven. Er wordt gebruik gemaakt van innovatieve MRI-technieken en nieuwe bloedtesten waarmee de PSC-ontsteking in de lever beter te meten is. De onderzoekers hopen een mogelijke oplossing te vinden voor deze ernstige aandoening.

Onderzoekers gaan nu, met de kennis die in de eerdere studies is opgedaan, onderzoeken of poeptransplantaties verbetering van de ontsteking in en rond de galwegen kan verminderen bij mensen met zowel PSC als colitis ulcerosa. Ook onderzoeken ze welke bacteriën en of virussen hierin het verschil maken.

Twintig mensen die PSC met colitis ulcerosa hebben doen mee aan het onderzoek. Zij krijgen vier poeptransplantaties van een zogenaamde superdonor. Dat zijn donoren met een gezond microbioom. De transplantaties gebeuren deels via een klysma en bij de eerste en laatste behandeling via een slangetje door de neus naar de dunne darm.

Vooraf krijgen de deelnemers een bloedonderzoek, een MRI en een coloscopie. Ook moeten ze ontlasting inleveren. Na acht weken, en na een jaar worden de onderzoeken nog een keer gedaan. De ontlasting wordt gebruikt om te kijken naar verandering in de darmbacteriën en de darmvirussen. Daarnaast kijken de onderzoekers naar klachten, bijwerkingen en naar de kwaliteit van leven, bijvoorbeeld vermoeidheid.

Dit wordt een van de eerste onderzoeken wereldwijd waarin de rol van zowel bacteriën als darmvirussen bij PSC wordt onderzocht met poeptransplantatie. De onderzoekers verwachten dat dit veel nieuwe kennis oplevert over de manier waarop het microbioom invloed heeft op PSC. Daarmee kunnen ze een grotere vervolgstudie opzetten, waarbij ze nog specifieker kunnen kiezen welke superdonoren worden ingezet. Het onderzoek kan ook duidelijk maken welke bacteriën en virussen een belangrijke rol spelen in PSC. Hiermee kunnen in de toekomst misschien ook probiotica (levende bacteriën die je binnenkrijgt via een supplement) voor PSC worden gemaakt.

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.