Screening op slokdarmtumoren bij patiënten met hoofd-hals kanker

Bij patiënten met hoofd-hals kanker kunnen ook tumoren voorkomen in de slokdarm. Het risico op slokdarmkanker bij patiënten met hoofd-hals kanker is 8 tot 22 keer groter dan in de algemene populatie. Geregeld worden slokdarmtumoren bij deze groep patiënten pas ontdekt in een laat stadium, omdat ze meestal lange tijd geen klachten veroorzaken. Als deze tumoren laat ontdekt worden zijn de behandelingen zwaar en de overlevingskansen sterk verminderd. Screenen van de slokdarm bij patiënten met hoofd-hals kanker kan ervoor zorgen dat slokdarmtumoren eerder worden gediagnostiseerd in een stadium waarin ze nog geen klachten veroorzaken. Hierdoor kunnen de tumoren met minder invasieve ingrepen worden behandeld en zijn de overlevingskansen groter. In Aziatische landen is aangetoond dat het screenen op slokdarmkanker zinvol is bij deze groep patiënten. Gemiddeld werd in ongeveer 1 op de 8 patiënten met hoofd-hals kanker een slokdarmtumor gevonden. In sommige onderzoeken zelfs in 4 van de 10 patiënten. Bij patiënten met alcoholmisbruik en bij patiënten met een tumor in de oropharynx (gedeelte achter de mond) en hypopharynx (gedeelte van de keel net boven de slokdarm) werd het vaakst een slokdarmtumor gevonden. 

Er zijn nog maar weinig onderzoeken uitgevoerd in Westerse landen waardoor ze niet weten of dit ook voor patiënten in Nederland geldt. Dit onderzoek is van belang om te bepalen wat de opbrengst van screening in Nederland is en welke potentiele voordelen screening biedt. Met deze studie willen ze patiënten met hoofd-hals kanker die een tumor hebben in de oropharynx of hypopharynx en alle patiënten met alcoholmisbruik in het heden en het verleden screenen op slokdarmkanker. Dit willen de onderzoekers doen door middel van een gastroscopie (een kijkonderzoek van de slokdarm en maag). Hierbij maken ze gebruik van een speciale kleuring die ze op het slijmvlies spuiten, Lugol iodine. Dit is een jodium kleuring die vroege tumoren gemakkelijk zichtbaar maakt in de slokdarm. 

De studie zal er als volgt uitzien. Screening studie die initieel wordt opgestart in één centrum; het Erasmus Medisch Centrum te Rotterdam. Na één jaar zal deze studie uitgebreid worden naar meerdere centra. De studie populatie zijn alle volwassen patiënten met een tumor in het hoofd-hals gebied, die in een geneesbaar stadium verkeren, met: 

(1) Een tumor gelokaliseerd in de oropharynx of hypopharynx. 

(2) Alcoholmisbruik in het heden of verleden, ongeacht de locatie van de hoofd-hals tumor. 

 De patiënten zullen een gastroscopie ondergaan kort na het vaststellen van de tumor in het hoofd-hals gebied. Deze gastroscopie zal uitgevoerd worden door een Maag-, Darm-, en Leverarts. Als er géén slokdarmtumor gevonden wordt tijdens de screening dan zal de screening na één jaar herhaald worden. Het primaire eindpunt is het aantal patiënten waarbij een tumor gevonden is in de slokdarm tijdens de screening gastroscopie. Secundaire eindpunten zijn;  

(1) Het aantal patiënten met een slokdarmtumor die behandeld kan worden middels een endoscopische resectie of door een aanvullende behandeling zoals chemotherapie of radiotherapie gevolgd door chirurgie. 

(2) Het aantal slokdarmtumoren die gevonden worden tijdens de gastroscopie na één jaar. 

(3) Het aantal patiënten waarbij het initiële behandelplan van de hoofd-hals kanker aangepast is door het behandelplan van de slokdarmkanker. 

(4) De 5-jaars overleving. 

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.