Alvleeskliercyste
Een cyste is een holte gevuld met vocht of slijm. Cysten in de alvleesklier komen vrij veel voor en geven geen klachten. Ze worden vaak per toeval ontdekt tijdens een echo of scan. Alvleeskliercysten komen vaker voor als mensen ouder worden.
Wat is alvleeskliercyste?
Een cyste is een holte gevuld met vocht of slijm. Cysten in de alvleesklier komen vrij veel voor en geven geen klachten. Ze worden vaak per toeval ontdekt tijdens een echo of scan. Alvleeskliercysten komen vaker voor als mensen ouder worden.
Er zijn verschillende soorten alvleeskliercysten. De meeste cysten zijn goedaardig. Als je een alvleeskliercyste hebt, is het belangrijk om te onderzoeken om welk soort cyste het gaat. De meeste cysten hoeven niet gecontroleerd te worden. Een klein deel wordt wel gecontroleerd, omdat er een hele kleine kans bestaat dat ze uitgroeien tot alvleesklierkanker.
Oorzaken van alvleeskliercyste
Soms ontstaat een alvleeskliercyste na een acute ontsteking van de alvleesklier. Soms ontstaat een cyste spontaan. Het is dan niet bekend wat de oorzaak is.
Er zijn verschillende soorten alvleeskliercysten.
- Pseudocyste
Een pseudocyste is een goedaardige cyste die ontstaat na een acute ontsteking van de alvleesklier. Tijdens het herstel van de ontsteking wordt de cyste meestal kleiner of verdwijnt deze helemaal. Soms wordt een pseudocyste erg groot. De cyste kan dan tegen organen in de buurt drukken. - Sereus cystadenoom
Een sereus cystadenoom is een goedaardige cyste, die niet kwaadaardig kan worden. - IPMN
IPMN staat voor intraductal papillary mucinous neoplasm. Dit is een cyste in de hoofdafvoergang of in de zijtakken van de alvleesklier. Soms groeit een IPMN. Als dat gebeurt, is er een kleine kans dat de cyste in de loop van jaren kwaadaardig wordt. De meeste IPMN's ontstaan in de zijtakken. Die cystes doen in de meeste gevallen geen kwaad. - Mucineus cystadenoom
Een mucineus cystadenoom is een cyste gevuld met slijm. Deze cyste kan groeien. Daarbij is er een kleine kans dat de cyste kwaadaardig wordt. Een mucineus cystadenoom komt vooral voor bij vrouwen.
Klachten bij alvleeskliercyste
Een alvleeskliercyste geeft meestal geen klachten.
Een pseudocyste kan wel klachten geven als hij erg groot wordt. De cyste kan dan tegen organen in de buurt drukken. Dit kan pijn geven. Ook kun je een vol gevoel in de maag krijgen en daardoor minder zin hebben om te eten.
Diagnose van alvleeskliercyste
Een alvleeskliercyste wordt vaak per toeval ontdekt bij een CT-scan of MRI-scan die om een andere reden wordt gemaakt. Als blijkt dat je een alvleeskliercyste hebt, word je soms verwezen naar een MDL-arts. Dat hangt af van de grootte en de soort van de cyste. De MDL-arts doet verder onderzoek, als dat nodig is.
Behandeling van alvleeskliercyste
De meeste alvleeskliercysten hoeven niet behandeld te worden. Wat er nodig is, hangt onder andere af van het soort cyste, de grootte, eventuele klachten en kenmerken die kunnen wijzen op een grotere kans op alvleesklierkanker.
De behandeling hangt af van het soort cyste.
Dit kun je zelf doen bij alvleeskliercyste
Er is niets wat je zelf kunt doen om een alvleeskliercyste te voorkomen of te beïnvloeden. Er zijn ook geen speciale adviezen wanneer je een alvleeskliercyste hebt. Het is wel belangrijk om naar de arts te gaan als je klachten hebt door de cyste. Bij sommige soorten cystes is het goed om die te laten controleren. Je arts bespreekt met je wat nodig is.
Als de cyste bij jou samengaat met een alvleesklierontsteking, kan je op de volgende tips letten. Verder is sowieso slim om goed voor je alvleesklier te zorgen.
Tips en adviezen bij alvleesklierontsteking
- Alcoholgebruik
Als je lange tijd meerdere glazen alcohol per dag drinkt, heb je een grotere kans op alvleesklierontsteking. Om alvleesklierontsteking te voorkomen is ons advies om helemaal geen alcohol te drinken. Ook kleine hoeveelheden zijn namelijk niet goed voor je. Zeker als je al een ontsteking hebt, moet je gelijk stoppen met alcohol drinken. - Roken
Het is bekend dat roken slecht is voor je gezondheid. Roken is daarnaast extra slecht voor de alvleesklier als die chronisch ontstoken is. Rook dus niet of stop met roken. - Gezonde voeding
Voor je hele gezondheid is het slim om gezond en gevarieerd te eten. Probeer ook genoeg te drinken. Een diëtist kan je helpen met een persoonlijk voedingsadvies.
Verder is het altijd slim om goed voor je alvleesklier te zorgen. Hieronder lees je hoe je dat het beste kan doen.
Tips en adviezen om je alvleesklier gezond te houden
- Eet gezond en vezelrijk
Het is belangrijk om gezond en vezelrijk te eten. Vezels zitten bijvoorbeeld in groente, fruit, volkorenbrood en volkorenpasta. Ook in peulvruchten, aardappelen, noten en zaden zitten vezels. Eet niet te veel producten met verzadigd vet, zoals snacks, koek en snoep. Kies liever voor producten met weinig toegevoegd suiker en drink niet te veel frisdrank. Wil je weten hoe je meer vezels kan eten? Lees hier alles over vezels. - Drink genoeg
Als je veel vezels eet, is het ook belangrijk om genoeg te drinken. Drink iedere dag 1,5 tot 2 liter. Kies bijvoorbeeld voor water, thee of koffie. Drink liever niet te veel frisdrank. - Drink geen alcohol
Alcohol is niet goed voor je lichaam. Ook kleine hoeveelheden alcohol zijn niet goed voor je spijsverteringsorganen. Vind je het moeilijk om minder of geen alcohol te drinken? Bespreek dit dan met je huisarts. - Beweeg genoeg
Bewegen is belangrijk voor een goede conditie en helpt om je lichaam gezond te houden. Probeer iedere dag minstens 30 minuten te bewegen. Denk bijvoorbeeld aan wandelen, fietsen of sporten. Kies iets wat bij je past en wat je leuk vindt. Probeer ook tijdens de dag wat vaker te bewegen. Neem bijvoorbeeld de trap in plaats van de lift of roltrap, als dat lukt.
We houden je graag op de hoogte
MDL Fonds geeft je graag betrouwbare en juiste informatie. Ben je blij met onze voorlichting? Steun ons! Want MDL Fonds ontvangt geen subsidie. We zijn volledig afhankelijk van donateurs.
Colofon
Deze informatie is geschreven door MDL Fonds.
In samenwerking met:
Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL)
Drs. Sophie Gray, MDL-arts, Deventer Ziekenhuis
Drs. Foke van Delft, MDL-arts, Radboudumc
Laatst herzien: september 2026
