Pernicieuze anemie

Wat is pernicieuze anemie?

Pernicieuze anemie is een tekort aan vitamine B12, die komt door een ontsteking aan het slijmvlies in de maag (auto-immuun gastritis). Als je een chronische ontsteking hebt aan het maagslijmvlies, kan je lichaam uiteindelijk niet genoeg vitamine B12 opnemen. Pernicieuze anemie is een vorm van bloedarmoede.

Auto-immuun gastritis

Bij auto-immuun gastritis maakt het afweersysteem de eigen cellen in de maag kapot. Die cellen maken slijm, dat als een laagje aan de binnenkant van de maag zit. Als die cellen in de maag blijvend beschadigd raken, kan je pernicieuze anemie krijgen. Pernicieuze anemie ontstaat dus niet zomaar. Het komt voor als gevolg van auto-immuun gastritis. Pernicieuze anemie komt niet zo heel vaak voor.

Oorzaken van pernicieuze anemie

Pernicieuze anemie kan ontstaan als je een chronische maagslijmvliesontsteking hebt (auto-immuun gastritis). Het maagvlies is dan blijvend beschadigd. Dit heet atrofische gastritis (atrofie = het kleiner worden van weefsel).

Atrofische gastritis

Bij atrofische gastritis zijn de klieren in het slijmvlies kleiner geworden, en er zijn er ook veel minder. Hierdoor wordt er veel minder maagsap gemaakt dan normaal. In maagsap zit de stof ‘intrinsic factor’. Deze stof is nodig voor de opname van vitamine B12 uit ons eten, verderop in de spijsvertering. Bij atrofische gastritis is er dus te weinig intrinsic factor, waardoor het lichaam niet genoeg vitamine B12 kan opnemen. Daardoor kan uiteindelijk een tekort ontstaan. Dat kan verschillende klachten geven.

Klachten bij pernicieuze anemie

Je kan bij pernicieuze anemie verschillende klachten krijgen:

• Een pijnlijke tong
• Vermoeidheid
• Een licht gevoel in het hoofd
• Bleke huid
• Gewichtsverlies
• Diarree

Je lichaam heeft een grote reserve van vitamine B12. Daardoor kan het een paar jaar duren voordat een vitamine B12 tekort ontstaat. Uiteindelijk kan het tekort ook invloed hebben op je zenuwstelsel. Je kan dan bijvoorbeeld last van tintelingen of een dof gevoel in hun handen en voeten. Soms kunnen ze daardoor minder goed lopen. Er kunnen ook psychische problemen ontstaan.

Diagnose van pernicieuze anemie

De diagnose ‘pernicieuze anemie’ kan alleen gesteld worden als je auto-immuun gastritis hebt. In andere gevallen heet een vitamine B12 tekort namelijk geen pernicieuze anemie.

Behandeling van pernicieuze anemie

Als je de diagnose atrofische gastritis krijgt, dan is het belangrijk dat je regelmatig controles krijgt, om te kijken of je genoeg vitamine B12 hebt. Als je te weinig hebt, kan je prikken met vitamine B12 krijgen. Pillen met vitamine B12 zijn in het begin vaak niet genoeg, omdat de extra vitamine B12 niet goed opgenomen kan worden. Daarvoor is intrinsic factor nodig, en die mist juist. Daarom wordt de vitamine B12 direct in een spier gespoten, bijvoorbeeld in een bilspier. Het wordt dan gelijk in het bloed opgenomen. Het kan zijn dat je daarna wel pillen met vitamine B12 krijgt, omdat die na de injecties soms ook goed genoeg werken.

Tips en adviezen bij pernicieuze anemie

Er zijn er geen tips of voedingsadviezen die speciaal gelden voor mensen met auto-immuun gastritis en pernicieuze anemie. Je mag alles eten en drinken, als je er maar geen klachten van krijgt.

Bij pernicieuze anemie zijn er meestal geen maagklachten. Maar het is altijd een goed idee om goed voor je maag, en de rest van je lichaam, te zorgen. De volgende adviezen zijn algemene adviezen, waarvan bekend is dat ze maagklachten kunnen verminderen. Voor een persoonlijk voedingsadvies kan je hulp krijgen van een diëtist.

Eet gevarieerd, gezond en vezelrijk

Door gezond en gevarieerd te eten krijg je de voedingsstoffen binnen die je nodig hebt. Bij pernicieuze anemie kan je lichaam de vitamine B12 niet goed opnemen, dus daarvoor heb je wel prikken nodig. Probeer genoeg vezels te eten. Vezels zitten in plantaardig eten, zoals:

• Volkorenproducten zoals volkorenbrood, volkorenpasta en zilvervliesrijst
• Groenten zoals wortels, broccoli, boontjes
• Fruit zoals appels, peren, bessen
• Peulvruchten zoals linzen, kikkererwten, bruine bonen
• Noten, zaden en pitten

Rook niet

Roken irriteert het maagslijmvlies en kan het sluitspiertje tussen de maag en slokdarm verslappen. Daardoor kan je klachten krijgen.

Drink geen alcohol

Er is overtuigend bewijs dat alcohol schadelijk voor je is. Ook kleine hoeveelheden zijn niet goed voor je organen. Geen alcohol drinken is het gezondst. Alcohol irriteert het slijmvlies van de maag en de slokdarm. Drink daarom het liefste niet, en anders maximaal 1 glas per dag.