Oorzaken van darmkanker

Mensen met overgewicht en veel lichaamsvet en buikvet hebben een verhoogde kans op darmkanker. Het is dus belangrijk om te zorgen voor een gezond gewicht, ook ondergewicht moet voorkomen worden.

Een westers voedingspatroon vergroot de kans op darmkanker. In niet-westerse landen komt deze vorm van kanker namelijk minder vaak voor. Darmkanker lijkt ook minder vaak voor te komen bij vegetariërs.

Voor een gezond voedingspatroon kun je de richtlijnen goede voeding aanhouden. Kies voor gezonde producten en varieer volop! Zo krijg je alle voedingsstoffen binnen die het lichaam nodig heeft. Eet dagelijks voldoende vezel. Vezels vind je in plantaardige producten zoals groente, fruit, volkorengraanproducten, peulvruchten en noten en zaden. Van vezels is bekend dat ze het risico kunnen verlagen op darmkanker.

Daarnaast is het advies om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees, zoals rundvlees en varkensvlees. Bewerkt vlees, vleeswaren en vette vleessoorten staan niet in de schijf van vijf. Vanwege de negatieve effecten op de gezondheid geldt het advies niet te vaak vleeswaren, bewerkt vlees en vette vleessoorten te eten.

Lees hier meer tips over gezonde voeding.

Regelmatige lichaamsbeweging kan bescherming bieden tegen darmkanker. Beweeg iedere dag minimaal 30 minuten. Het gaat hierbij om matig intensief bewegen zoals wandelen, fietsen of tuinieren. Neem bijvoorbeeld de trap in plaats van de lift, fiets naar je werk of ga een half uurtje wandelen na het eten. Verminder de tijd die je zittend doorbrengt. Bij overgewicht wordt per dag 60 minuten beweging geadviseerd.

Darmkanker komt vaker voor bij rokers dan bij niet-rokers. Ook (overmatig) alcoholgebruik vergroot de kans op darmkanker.

Aanbeveling: Rook niet en drink liever geen alcohol of beperk de alcohol inname tot maximaal 1 glas per dag*

*advies Gezondheidsraad

Je hebt ook een grotere kans om darmkanker te krijgen bij een chronische ontsteking van de dikke darm. Zoals bij colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn. De kans op darmkanker wordt zo’n tien jaar na de diagnose groter. Daarom krijgen mensen met chronische darmontsteking regelmatig een darmonderzoek.

De kanker kan terugkomen bij mensen die eerder darmkanker hebben gehad. Daarom blijven mensen een aantal jaren onder controle na de behandeling van darmkanker en endeldarmkanker.

Meestal speelt erfelijkheid geen rol bij darmkanker, maar heel soms wel. Bij sommige families komt opvallend veel darmkanker voor. De arts stelt dan voor om te onderzoeken of er erfelijke aanleg is voor darmkanker. Erfelijke aanleg betekent dat je een grotere kans hebt op darmkanker dan iemand zonder erfelijke aanleg. 

Aandoeningen die de kans op darmkanker kunnen vergroten: 

• het Lynch-syndroom
• Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP of AFAP)
• MUTYH geassocieerde polyposis (MAP) 

De arts kan deze aandoeningen opsporen met erfelijkheidsonderzoek. De arts kijkt dan bijvoorbeeld of er een fout in het APC-gen zit. Ook kan de arts onderzoeken of er sprake is van microsatelliet instabiliteit (MSI). 

Niet altijd wordt de oorzaak gevonden waarom er veel darmkanker voorkomt in families. Mensen uit families waar veel darmkanker voorkomt, krijgen regelmatig een darmonderzoek. 

Lees meer over erfelijke darmkanker.