Dit is wat wij politieke partijen meegeven voor de verkiezingen in oktober
Nieuws 16 juli 2025
Voor een gezondere samenleving: Investeer in buikgezondheid, preventie en voeding
In aanloop naar de komende verkiezingen staat de politiek voor grote keuzes in de gezondheidszorg. Mede door de dubbele vergijzing en stijgende zorgkosten is juist investeren in preventie en het stimuleren van een gezonde leefstijl essentieel: het voorkomt dat mensen met ernstigere aandoeningen worden geconfronteerd en voorkomt op termijn hogere zorgkosten. Een gezonde buik speelt hierin een cruciale rol, maar krijgt nog veel te weinig aandacht in het huidige beleid. Met het oog op een nieuwe regeerperiode vragen wij u daarom om buikgezondheid expliciet in uw verkiezingsprogramma op te nemen zodat we samen kunnen werken aan een gezondere samenleving en een toekomstbestendig zorgstelsel.
Tenminste vier miljoen Nederlanders weten het: Gezondheid begint in je buik en dat verdient alle aandacht
Vier miljoen Nederlanders bezoeken jaarlijks een arts vanwege aandoeningen aan de maag, darmen, lever, slokdarm, galwegen of alvleesklier. Deze klachten variëren van voorbijgaand tot levenslang of zelfs levensbedreigend. Daarnaast is er wetenschappelijke bewijs dat ook andere ernstige aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, auto-immuunziekten en zelfs hersenaandoeningen als de ziekte van Parkinson, vaak hun oorsprong vinden in de darmen en de lever.
Het belang van een goede darmgezondheid wordt onterecht nog te vaak onderschat. Meer aandacht hiervoor draagt niet alleen bij aan gezondere Nederlanders die volwaardig meedraaien in de samenleving, maar verlaagt ook de druk op de gezondheidszorg. Je darmen zijn de bron van je vitaliteit, je afweer en je mentale gezondheid.
Als Maag Darm Lever (MDL) Fonds zetten wij alles op alles voor het voorkomen, vroeg opsporen, genezen en verlichten van MDL-ziekten. Om echt vooruitgang te boeken is ook meer politieke daadkracht nodig. Zo blijven beslissingen over bijvoorbeeld het verlagen van de leeftijdsgrens voor het bevolkingsonderzoek darmkanker veel te lang uit. Terwijl hier voor een grote groep Nederlanders gezondheidswinst te behalen valt en omringende landen al een lagere leeftijd hanteren voor het bevolkingsonderzoek.
Graag delen wij daarom onze speerpunten met u. Zodat u deze kunt betrekken bij het opstellen van het verkiezingsprogramma. Zodanig dat met een verankering in beleid, de ziektelast van MDL-ziekten in Nederland verminderen en bijdragen aan een gezondere samenleving. Dat is winst voor ons allemaal.
1. Verlaag de leeftijd bevolkingsonderzoek darmkanker naar 50 jaar en voorkom daarmee onnodige ziektelast
MDL Fonds pleit ervoor om de leeftijdsgrens voor deelname aan het bevolkingsonderzoek structureel te verlagen van 55 naar 50 jaar: veel gezondheidswinst voor weinig geld.
Jaarlijks krijgen 700 mensen tussen de 50 en 55 jaar de diagnose darmkanker. Bij 65% van hen is de kanker dan al uitgezaaid doordat zij buiten de huidige screeningsleeftijd vallen.
Jaarlijks sterven 150 mensen tussen de 50 en 55 aan deze aandoening. Vroege opsporing is cruciaal: bij diagnose in een vroeg stadium is de vijfjaarsoverleving 90-95%, terwijl deze in stadium IV slechts 11% bedraagt. Het bevolkingsonderzoek darmkanker is niet alleen kosteneffectief maar zelfs kostenbesparend. Dit is overeenkomstig met Europese richtlijnen en het advies van de WHO. MDL Fonds pleit dan ook hartgrondig voor het verlagen van de leeftijdsgrens naar 50 jaar. Onze petitieaanbieding aan de Tweede Kamer vorig jaar toonde aan dit punt ook leeft onder de bevolking: meer dan 50.000 mensen ondertekende de petitie voor verlaging van de screeningleeftijd. Darmkanker is in Nederland de op één na meest voorkomende vorm van kanker, met jaarlijks 12.000 nieuwe diagnoses.
2. Verkort operatiewachttijden voor patiënten met darmontsteking
MDL Fonds roept de politiek op om aan te dringen op strikte handhaving van de treeknorm voor de gemiddelde wachttijd voor operaties bij IBD-patiënten.
Patiënten met een chronische darmontsteking hebben te maken met onverantwoord lange wachttijden bij een onacceptabel hoge ziektelast: gemiddeld bijna 22 weken, terwijl de geldende treeknorm 7 weken is. Dit komt mede doordat de buikchirurgen nog geen registratie voeren van IBD-patiënten. MDL Fonds vraagt de overheid erop toe te zien dat deze registratie met spoed in gang gezet wordt.
Naast de directe gevolgen voor patiënten kost dit de samenleving jaarlijks 12 miljoen euro aan ziekteverzuim en verminderde (arbeids)participatie, zo becijferde Vita Valley samen met het UMCG in opdracht van MDL Fonds.
Nederland telt naar schatting 100.000 mensen met IBD (de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa). Het is een auto-immuunziekte waarbij het afweersysteem lichaamseigen cellen aanvalt, wat vaak tot ondraaglijk lijden leidt. Het aantal IBD-patiënten neemt al jaren toe, vermoedelijk door een combinatie van erfelijke aanleg, westerse leefstijl en omgevingsfactoren, zoals milieuvervuiling.
Ik kreeg heel veel pijnstilling, en dan werd ik 's nachts wakker met hoge koorts. Dan dacht ik: als ik nu ga slapen, word ik misschien niet meer wakker. Ze hebben me verteld dat het echt mis kon gaan.
3. Maak ons (drink)water PFAS-vrij en verminder schadelijke blootstelling hieraan
MDL Fonds vraagt de politiek om maatregelen tegen PFAS in (drink)water.
Om PFAS in ons water tegen te gaan, is het essentieel dat de overheid versneld werk maakt van het saneren van locaties met riooloverstorten.
Daarnaast is het belangrijk om rioolwaterzuiveringen aan te passen, zodat zij effectiever schadelijke stoffen zoals PFAS kunnen verwijderen. PFAS verhoogt het risico op leveraandoeningen en bepaalde vormen van kanker.
Aanleiding zijn de toegenomen zorgen over PFAS-verontreiniging in water, lucht en bodem. Volgens het RIVM krijgen mensen in Nederland via voedsel en drinkwater vaak meer PFAS binnen dan de gezondheidskundige grenswaarde toelaat. Langdurige blootstelling aan hogere concentraties PFAS is schadelijk voor de gezondheid.
MDL Fonds maakt zich zorgen om de blootstelling van het menselijk lichaam aan hoge concentraties PFAS die zich bevinden in ons voedsel en drinkwater.
De darm is het grootste raakvlak tussen mens en omgeving met een oppervlakte van ca. 350m2. Uit onderzoek blijkt dat de darmen via de consumptie van voedsel en drinkwater de belangrijkste route vormen voor blootstelling en opname van PFAS. Van de totale humane afweer bevindt 70% zich in de darmen. PFAS kan via opname door de darm het afweersysteem ernstig ontregelen.
Over MDL Fonds
Ieder jaar zoeken maar liefst vier miljoen Nederlanders medische hulp voor aandoeningen of klachten aan maag, darm, lever, slokdarm, galblaas of alvleesklier. MDL-ziekten kunnen zowel levensbedreigend als chronisch zijn, en vaak hebben ze grote impact op het dagelijks leven. MDL Fonds maakt zich sterk voor een gezonde buik voor iedereen.