Een nieuwe ‘kijk’ op chronische buikklachten na operaties van het spijsverteringskanaal

Tussen de 11-20% van alle patiënten met een buikoperatie krijgen chronische pijn. In Nederland zijn dit naar schatting jaarlijks 30.000 nieuwe gevallen van chronische pijn. Daarvan zijn zo’n 15.000 veroorzaakt door verklevingen. Omdat verklevingen met traditionele radiologische technieken niet kunnen worden afgebeeld, is momenteel een tweede (kijk)operatie noodzakelijk om verklevingen vast te stellen. Een dergelijke her–operatie is controversieel, omdat in 20% van patiënten geen verklevingen worden gevonden. Bij 15% van patiënten is de buik dermate ernstig verkleefd dat tijdens her–operatie ernstige complicaties optreden. Met behulp van CineMRI kan diagnostiek van verklevingen aanzienlijk worden verbeterd. Dit blijkt uit een pilot studie van 106 patiënten. Bij 45 patiënten met verklevingen op CineMRI werd een operatieve behandeling ingezet, terwijl 34 patiënten met verklevingen niet werden geopereerd (bijvoorbeeld vanwege een verhoogd risico op complicaties). In slechts 4% van de her–operaties werden geen verklevingen aangetroffen, en bij 2% trad darmletsel op. Tijdens her–operaties maakten ze gebruik van middelen om vorming van verklevingen te verminderen. Na 1,5 jaar had 80% van de geopereerde groep blijvende verbetering van de pijnklachten. 

In ongeveer 50% is de oorzaak van de klachten aanwezigheid van verklevingen. Het medische gebruik bij deze patiënten is hoog. Ongeveer 70% is onder behandeling van een MDL-arts en één op drie is opiaat afhankelijk. Lokale verklevingen zijn vaak goed chirurgisch te verhelpen. Bij zeer uitgebreide verklevingen is chirurgisch ingrijpen echter risicovol. Daarom is het noodzakelijk om de verklevingen niet-invasief in kaart te brengen om patiënten die in aanmerkingen komen voor operatie te identificeren. 

Omdat verklevingen radiologisch nog niet goed in kaart gebracht kunnen worden, wordt de oorzaak van pijn na operaties vaak niet goed onderkent. Hierdoor blijven pijnklachten in veel patiënten bestaan. In een recente studie van de onderzoekers hebben ze laten zien dat CineMRI: 1. onderscheid maakt tussen pijn door verklevingen en andere oorzaken, 2. patiënten identificeert die baat hebben bij een operatieve behandeling, 3. de locatie van de verkleving aangeeft waardoor de chirurg gericht kan handelen. De radiologische interpretatie van CineMRI vereist helaas veel expertise en tijd. Om CineMRI breder beschikbaar te maken ontwikkelen ze in dit project hulpmiddelen die radiologische beoordeling ondersteunen door: 

1. Het onderzoeken van toepassing vanArtificialIntelligence (AI) 
2. Het implementeren vanCineMRIAI voor algemeen klinisch gebruik 
3. Het valideren vanCineMRIAI in een klinische studie 

RadboudUMC is een expertisecentrum van kunstmatige intelligentie (AI) op medisch beeld-onderzoek. Een cruciaal aspect van het ontwikkelen en trainen van AI is het hebben van grote hoeveelheden beelden, expertise in training van AI en speciale computerhardware. In de onderzoeksgroep (RadboudUMC en Maastricht UMC+) hebben ze beschikking over veel CineMRI beelden, expertise op gebied van deep learning en computerfaciliteiten. Ze zullen relevante anatomie annoteren en verschillende soorten AI onderzoeken en trainen. Het doel is om een automatisch hulpmiddel te ontwikkelen waarmee CineMRI snel en nauwkeurig onderzocht kan worden. De onderzoekers zullen samenwerken met een bedrijf dat beeld-onderzoek oplossingen maakt om deze technologie voor klinisch gebruik in verschillende centra te implementeren. Om de validiteit van deze aanpak te demonstreren, zullen ze een multi-center studie uitvoeren. Deze studie wordt opgezet vanuit het RadboudUMC en Maastricht UMC+, welke leidende academische centra zijn op het gebied van chronische buikpijn. 

De onderzoekers verwachten dat dit project resulteert in een hulpmiddel om CineMRI effectief te kunnen gebruiken. Dit hulpmiddel wordt geïmplementeerd en ingezet in een klinisch onderzoek waarmee ze hopen aan te tonen dat CineMRI kan helpen om de pijnklachten bij een groot deel van de 30.000 patiënten te verminderen. 

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.