Het vinden van veranderingen in het DNA die familiaire darmkanker veroorzaken

Het onderzoek

De drie meest voorkomende syndromen met een hoog risico op darmkanker zijn het Lynch syndroomfamiliaire adenomateuze polyposis (FAP)en MUTYH-geassocieerde polypose. Gezamenlijk verklaren deze syndromen echter slechts een deel van de patiënten met erfelijke darmkanker. In de meerderheid van de patiënten met erfelijke darmkanker is niet duidelijk welke genetische (erfelijke) factor verantwoordelijk is voor het verhoogde risico op het krijgen van darmkanker. 

Het doel van dit project is om met behulp van moderne ‘DNA sequencing technieken’ nieuwe genen te vinden die een verhoogd risico op familiaire darmkanker veroorzaken. Bij ongeveer 15% van de darmkankerpatiënten is sprake van een erfelijke verhoogd risico zonder dat de onderliggende oorzaken in het DNA (genen) bekend zijn. Voor patiënten is het belangrijk dat deze genen gevonden worden zodat de risicodragende individuen in de familie geïdentificeerd kunnen worden en darmkanker mogelijk voorkomen kan worden door regelmatige controle.

In recente studies hebben ze ontdekt dat de tumoren van individuen met onbekende erfelijke darmkanker een specifiek patroon van genetische afwijkingen vertonen, waaraan ze herkend kunnen worden. In dit project onderzoeken ze patiënten waarvan ze verwachten dat ze een vorm van erfelijke darmkanker hebben. Daarbij onderzoeken ze bij wie dit specifieke patroon in de tumoren voorkomt met behulp van zogenaamde ‘next-generation sequencing’. Alle genen in het DNA van deze patiënten zullen worden onderzocht op veranderingen om zo de onderliggende genetische factor te vinden.

Als nieuwe darmkanker risicogenen worden geïdentificeerd, kan deze kennis direct worden toegepast in erfelijkheidsadvies aan darmkanker–families. Risicodragende personen kunnen zo opgespoord worden. Zij komen vervolgens in aanmerking voor surveillance, regelmatige controle van de darmen. Vroege opsporing en verwijdering van voorloperstadia van darmkanker zorgt ervoor dat darmkanker kan worden voorkomen, of dat het in een goed te behandelen stadium wordt gevonden.

Het eindresultaat

Dit onderzoek is inmiddels afgerond, dit is het eindresultaat:
Tijdens dit project zijn ze op zoek gegaan naar genetische tumor-patronen, maar tot op heden is er met deze manier nog niet veel vooruitgang geboekt. In de tussentijd hebben ze DNA-data van 93 personen waarvan ze dachten dat ze een genetische aanleg voor darmkanker hebben geanalyseerd. In totaal hebben ze in 13% van deze personen zeer waarschijnlijk de onderliggende genetische factor gevonden: bij 4% waren deze varianten gemist tijdens eerdere DNA diagnostiek in het ziekenhuis; en in de overige 9% hebben de onderzoekers daadwerkelijk nieuwe varianten ontdekt. Deze nieuwe kandidaat varianten zitten voornamelijk in genen betrokken bij DNA-herstelmechanismen en celdeling. Zo hebben ze onder andere een milder subtype beschreven van een erfelijk tumorsyndroom, genaamd het ‘Li-Fraumeni syndroom’. Dit is in vier families met darmkanker, borstkanker en/of schildklierkanker gevonden. Vervolgonderzoek is nodig om het exacte ontstaansmechanisme aan te tonen van de andere kandidaat varianten en om de zoektocht voort te zetten bij de patiënten zonder goede kandidaat varianten, waarbij ook gedacht moet worden aan een combinatie van genetische en omgevingsfactoren.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Darmen
Aandoening: Darmkanker
Titel project: Het vinden van veranderingen in het DNA die familiaire darmkanker veroorzaken
Projectleider: Prof. dr. Tom van Wezel
Instantie: Leids Universitair Medisch Centrum
Gestart in: 2014
Looptijd: 5 jaar
Status: Afgerond

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
JJJJ dash MM dash DD