Op zoek naar een medicijn voor ernstige leverontsteking door alcohol – de SENNA trial

Het onderzoek

Alcoholische hepatitis is een ernstige ontsteking van de lever door alcoholgebruik. De ziekte kan levensbedreigend zijn. Van de mensen die de diagnose alcoholische hepatitis krijgen, overlijdt ongeveer de helft binnen een jaar. Er zijn op dit moment weinig medicijnen die deze patiënten kunnen helpen. Nieuwe behandelingen zijn daarom hard nodig.

Onderzoekers in Amsterdam denken dat zogenoemde senescente cellen een rol spelen bij alcoholische hepatitis. Dit zijn beschadigde of verouderde cellen die niet meer delen, maar wel stoffen afgeven die ontstekingen kunnen veroorzaken. Mogelijk zorgen die cellen voor schade aan de lever en darmen. Door deze cellen op te ruimen, kan de schade misschien worden verminderd.

De onderzoekers hebben in een ander onderzoek, ook gefinancierd door MDL Fonds, medicijnen getest die senescente cellen kunnen opruimen. Dat onderzoek werd gedaan op groepjes darmcellen en daarna zijn de medicijnen getest bij muizen. De resultaten waren veelbelovend. Daarom zetten de onderzoekers nu een volgende stap: de medicijnen testen bij een kleine groep mensen met alcoholische hepatitis.

Bij ernstige alcoholische hepatitis overlijdt tot ruim 50% van de mensen binnen één jaar na de diagnose. Als de behandeling met deze medicijnen veilig blijkt, en ook bij mensen werkt, kan dit een belangrijke doorbraak betekenen voor patiënten met alcoholische hepatitis.

Het doel van het onderzoek is om twee medicijnen (dasatinib en quercetine) te testen bij mensen met alcoholische hepatitis. De onderzoekers willen weten of een behandeling met de medicijnen veilig is voor deze mensen. En of patiënten de medicijnen goed verdragen (niet te veel vervelende bijwerkingen krijgen).

Daarnaast onderzoeken ze of er aanwijzingen zijn dat de medicijnen inderdaad verouderde cellen opruimen. En of dit ook samengaat met minder ontstekingen en een verbetering van de leverziekte.

Aan het onderzoek doen tien volwassen patiënten mee die met alcoholische hepatitis zijn opgenomen in het Amsterdam UMC. Zij krijgen zeven dagen lang dagelijks een combinatie van de medicijnen dasatinib en quercetine.

Tijdens de behandeling, en een week daarna, controleren de onderzoekers hoe het met de deelnemers gaat. Ze kijken of er bijwerkingen zijn en hoe de lever en andere organen werken.

Ook onderzoeken ze het bloed en de ontlasting van de deelnemers. Daarin meten ze bepaalde eiwitten die door verouderde cellen worden afgegeven. Als de hoeveelheid van deze eiwitten afneemt, kan dat een aanwijzing zijn dat de medicijnen deze cellen opruimen. Daarnaast onderzoeken ze of er veranderingen zijn in de darmbacteriën en ontstekingen.

Alle deelnemers krijgen dezelfde behandeling. Er is geen groep waarmee de resultaten worden vergeleken. Daardoor kunnen de onderzoekers nog niet gelijk vaststellen of de medicijnen echt helpen tegen de ziekte. Het onderzoek kijkt vooral of de medicijnen veilig zijn, of de patiënten niet te veel bijwerkingen krijgen, en of er al eerste aanwijzingen zijn dat de medicijnen werken om de verouderde cellen op te ruimen.

De onderzoekers verwachten dat patiënten de medicijnen goed verdragen. Ook hopen ze eerste aanwijzingen te vinden dat de medicijnen verouderde cellen opruimen en dat ontstekingen en leverschade verminderen.

Dit onderzoek is een belangrijke volgende stap, maar nog wel een kleine studie. Omdat er maar tien patiënten meedoen, kan nog niet worden vastgesteld of de behandeling daadwerkelijk werkt of de overlevingskansen verbetert.

Als de behandeling veilig blijkt, willen de onderzoekers een grotere studie opzetten. Daarin kunnen ze verder onderzoeken of de medicijnen ook echt helpen bij het herstel van patiënten. Als dat zo is, kan dit in de toekomst misschien leiden tot een nieuwe behandeling voor mensen met alcoholische hepatitis.

Tussentijdse resultaten

Wordt nog verwacht.

Het eindresultaat

Wordt nog verwacht.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Projectinformatie

Orgaan: Lever
Aandoening: Alcoholische hepatitis
Titel project: SENNA trial
Projectleider: Dr. Stijn Meijnikman
Instantie: Amsterdam UMC
Gestart in: januari 2026
Looptijd: 2 jaar
Status: Lopend

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Elke dag opnieuw krijgen mensen te maken met maag-, darm- of leverziekten. MDL Fonds is er voor hen. We werken aan een beter leven voor mensen met maag-, darm- of leverziekten. En aan het voorgoed voorkomen en genezen van deze ziekten in Nederland. Jouw steun maakt het verschil!

Kies frequentie
Kies bedrag
Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Ontvang maandelijks nieuws en info over een gezonde buik.

Wil je goed voor je buik zorgen?

Meld je aan voor de nieuwsbrief. Dan krijg je veel gezonde tips, lekkere recepten, mooie interviews, evenementen en het laatste nieuws over MDL-ziekten en MDL Fonds.
Je ontvangt maximaal twee nieuwsbrieven per maand en afmelden kan al met één klik. Lees je voortaan mee?

Doe mee met de Levercheck

Wist je dat 1 op de 5 Nederlanders leververvetting heeft? Gezond leven maakt je lever weer gezond. Meer weten? Doe de Levercheck!
Naar de Levercheck