Acute ischemische colitis

Wat is acute ischemische colitis?

Bij ischemie is er een plek in het lichaam waar bloed niet goed kan stromen. Daardoor komt er te weinig zuurstof bij het weefsel in de buurt (een groep cellen). Colitis betekent ‘een ontsteking van de dikke darm’. Ischemische colitis is dus een ontsteking van de dikke darm die ontstaat doordat (een deel van) de dikke darm te weinig zuurstof krijgt. Dit komt door een probleem in de bloedtoevoer. We geven hier meer informatie over acute ischemische colitis. Dat is dus een ontsteking die plotseling ontstaat. Er zijn ook andere vormen van ischemische colitis, die niet plotseling veel klachten geven. De klachten zijn dan vaak (maar niet altijd) ook milder. Bijvoorbeeld bij chronische ischemie.

In de darmwand lopen veel bloedvaten. Daardoor gebeurt het bijna nooit dat de stroom van bloed in een deel van de darm helemaal is afgesloten. Wanneer dat wel gebeurt, kan een stukje van het darmweefsel doodgaan doordat het te weinig zuurstof krijgt. Bijvoorbeeld bij een kleine slagader. Het weefsel sterft dan af. We noemen dat een darminfarct.

De darmen krijgen vooral bloed uit de bovenste darmslagader. Wanneer die ineens afgesloten raakt, ontstaat een noodsituatie. De bloedtoevoer naar de darm wordt dan compleet afgesloten. In dat geval is de kans dat darmweefsel afsterft veel groter dan wanneer een kleinere slagader verderop in de darm afgesloten is.

Acute ischemische colitis komt vooral voor bij mensen die ouder zijn dan 50 jaar.

Oorzaken van acute ischemische colitis

Een belemmering (dan kan bloed minder goed stromen) komt meestal doordat een bloedpropje klem komt te zitten in een bloedvat. Dit komt meestal door een ziekte aan het hart, waarbij je meer kans hebt op bloedpropjes in de bloedvaten van de dikke darm. Dit wordt trombose genoemd. Een belemmering kan ook langzamer ontstaan. In dat geval komt de belemmering vaak door verkalking van de slagader. De doorgang wordt dan steeds smaller, en uiteindelijk sluit het bloedvat helemaal af. Als de doorgang smaller is, maar nog niet helemaal afgesloten, heet dat chronische ischemie.

Ook bij uitdagende lichamelijke beweging (bijvoorbeeld een marathon lopen) kan acute ischemische colitis ontstaan. Dit komt vaker voor bij jonge mensen, of bij topsporters, dan bij oudere mensen. Heel soms zorgt een een volvulus ervoor dat er minder bloed naar de darm toe kan stromen. Een volvulus betekent dat de darm gedraaid is. Daardoor wordt het verplaatsen van eten en de toevoer van bloed moeilijker.

Klachten bij acute ischemische colitis

Patiënten met acute ischemische colitis hebben vooral last van heftige buikpijn. De pijn ontstaat plotseling, bijvoorbeeld als een bloedprop de bloedstroom opeens blokkeert. In dat geval is de pijn vaak heel ineens heftig. Bij chronische ischemie is de buikpijn al langdurig aanwezig.

Bij acute ischemische colitis hebben mensen meestal bloedverlies via de anus. Het bloed kan vloeibaar zijn maar ook als donkerrode klontjes in de ontlasting zitten. Soms kan je ook verhoging hebben als je je temperatuur meet. Doordat er te weinig zuurstof naar de darm gaat, raakt die beschadigd en ontstaan er zweren. In ernstige gevallen gaat darmweefsel dood door het zuurstoftekort.

Diagnose van acute ischemische colitis

Als iemand deze klachten heeft, en ouder is dan 50 jaar, is er een grote kans dat het gaat om acute ischemische colitis. Zeker als er al sprake is van een aandoening aan het hart of de bloedvaten heeft (vaatziekten).

Als de arts denkt dat iemand acute ischemische colitis heeft, dan wordt er met spoed een CT-scan gemaakt. Een CT-scan van de buik kan laten zien of de darmwand dikker is dan normaal. De arts kan daarop ook zien of de bloedvaten in de buik nog open zijn, of afgesloten.

Behandeling van acute ischemische colitis

Acute ischemische colitis geneest vaak vanzelf. Dit is wel afhankelijk van hoe ernstig de afsluiting is. Meestal word je opgenomen in het ziekenhuis. Je krijgt dan vocht via een infuus en soms antibiotica om te zorgen dat er geen (nieuwe) ontstekingen ontstaan.

In ernstige gevallen is het nodig bloedtoevoer te repareren met een stent. De stent is een versteviging in het bloedvat, die ervoor zorgt dat het bloedvat (genoeg) open blijft staan. Bij een ernstig geval kan de arts ook besluiten om het beschadigde deel van de darm weg te halen, tijdens een spoedoperatie. Dit is vooral nodig wanneer de bloedtoevoer helemaal is gestopt, of als de belemmering al langer duurt. De gezonde uiteinden van de darm worden dan aan elkaar gemaakt.

Je kan hier meer informatie vinden over een dikke darmoperatie. Wanneer na een darmoperatie minder dan twee meter dunne darm achterblijft, heeft iemand het kortedarmsyndroom.

Dit kun je zelf doen bij acute ischemische colitis

Veelgestelde vragen over acute ischemische colitis