Onderzoek naar NEC: de levensreddende luiertest in de praktijk

Onderzoekers dr. Tim de Meij (Amsterdam UMC) en dr. Hendrik Niemarkt (Maxima Medisch Centrum) ontwikkelen een innovatieve test om NEC – een ernstige darmaandoening bij te vroeg geboren baby’s – vroegtijdig op te sporen.

Wat is NEC?

NEC staat voor necrotiserende enterocolitis. Het is een ernstige ontsteking van de darm die vooral voorkomt bij te vroeg geboren baby’s. De ziekte ontwikkelt zich vaak plotseling en is moeilijk te herkennen. NEC is de grootste doodsoorzaak onder premature baby’s in de neonatale intensive care. Eén op de drie getroffen baby’s overlijdt.

Het doel van het onderzoek

De afgelopen jaren werkten de onderzoekers aan een test die op basis van ontlasting kan voorspellen of een baby NEC of sepsis (bloedvergiftiging) zal ontwikkelen. De samenstelling van darmbacteriën (microbioom) en stofwisselingsproducten (metaboloom) blijkt namelijk voorspellende waarde te hebben.

De test werkt inmiddels in het laboratorium. De volgende stap is om de test te implementeren in de klinische praktijk. Dat betekent: grootschalig testen op neonatale intensive care afdelingen (NICU’s) in ziekenhuizen.

Hoe werkt de test?

De test analyseert een klein beetje ontlasting uit de luier van pasgeboren baby’s. Door deze monsters te vergelijken met data uit een bestaande landelijke database (Generation P), kan worden bepaald of een baby verhoogd risico loopt op NEC of sepsis.

Deze voorspellende informatie geeft artsen de kans om veel eerder in te grijpen – soms nog vóórdat symptomen zich aandienen. Daarmee kunnen ernstige complicaties mogelijk worden voorkomen.

De praktijkstudie: van lab naar ziekenhuis

Alle negen NICU’s in Nederland doen mee aan dit grootschalige onderzoek. De test wordt toegepast bij honderden te vroeg geboren baby’s. Doel is om te bepalen of de test NEC op een betrouwbare manier kan voorspellen, en of vroege herkenning daadwerkelijk leidt tot betere uitkomsten.

Daarnaast wordt onderzocht hoe de test geïntegreerd kan worden in de dagelijkse praktijk, welke training zorgpersoneel nodig heeft en wat de logistieke en financiële randvoorwaarden zijn.

Verwachte impact

• Snelle herkenning van NEC en sepsis
• Meer overlevingskansen en minder complicaties
• Ondersteuning van artsen bij besluitvorming
• Wetenschappelijke kennis over het microbioom bij prematuren

Samenwerking en ondersteuning

Dit onderzoek wordt mogelijk gemaakt door samenwerking tussen Amsterdam UMC, Maxima Medisch Centrum, en MDL Fonds. Dankzij eerdere steun van donateurs kon het onderliggende cohortonderzoek worden opgezet en de test worden ontwikkeld.