Een DNA-sneltest voor vroege opsporing van bloedbaaninfecties bij darmfalen patiënten

Het onderzoek

In Nederland leven 400 patiënten met ernstig chronisch darmfalen. Deze patiënten kunnen niet via de normale weg (de mond en darmen) voeding binnenkrijgen. Oorzaken voor darmfalen zijn uitgebreide darmoperaties, verklevingen of verstoppingen van darmen. Darmfalen patiënten zijn vaak levenslang afhankelijk van voeding die door de patiënt zelf via een infuus (katheter) in een lichaamsader wordt toegediend. Ondanks uitgebreide hygiëne maatregelen bestaat er een relatief grote kans op de katheter door bacteriën of schimmels, waarna levensbedreigende katheter-gerelateerde bloedbaaninfecties kunnen ontstaan. Darmfalen patiënten krijgen gemiddeld 1 bloedbaaninfectie per 1-5 jaar en bloedbaaninfecties veroorzaken maar liefst 70% van alle ziekenhuisopnames.

Bloedbaaninfecties zorgen voor hoge kosten, een hoge ziektelast en kans op overlijden, het veelvuldig verwijderen van geïnfecteerde katheters, en risico op verlies van toegang tot de lichaamsaders. Om deze situaties te voorkomen is het belangrijk bloedbaaninfecties direct op te sporen. Bij verdenking op een bloedbaaninfectie worden standaard bloedkweken afgenomen om ziekteverwekkers aan te tonen en een behandeling te starten. Nadeel van bloedkweken is de lange kweektijd (1-2 dagen voor bacteriën, 2-5 dagen voor schimmels). Hierdoor gaat kostbare tijd verloren voordat de juiste diagnose wordt gesteld. Tussentijds wordt gestart met een brede antibiotische behandeling om zoveel mogelijk potentiële ziekteverwekkers te doden. Dit zorgt voor een grotere kans op antibioticaresistentie.

Verschillende moleculaire technieken zijn ontwikkeld om bloedbaaninfecties sneller op te sporen. De “SeptiFast” wordt het meest getest en kan binnen 6 uur een ziekteverwekker in bloed aantonen. De gevoeligheid van deze test om ziekteverwekkers aan te tonen is echter matig (65%). Hierdoor worden bloedbaaninfecties gemist. Sinds 2016 ontwikkelt het Radboudumc een eigen DNA-sneltest voor bloedbaaninfecties. Hierbij maken ze gebruik van een nieuwe innovatieve techniek (“ddPCR”) waarmee de gevoeligheid verhoogd wordt. De gevoeligheid van onze DNA-sneltest onderzochten ze in een retrospectieve studie met 44 darmfalen patiënten. De DNA-sneltest bleek een gevoeligheid van ongeveer 85% te hebben en binnen 4 uur een ziekteverwekker te kunnen aantonen

Met een groot, goed uitgevoerd prospectief onderzoek willen de onderzoekers aantonen dat de gevoeligheid van onze DNA-sneltest daadwerkelijk hoger is dan die van de SeptiFast.

Het onderzoeken van een nieuwe DNA-sneltest voor het sneller en gevoeliger opsporen van bloedbaaninfecties (“bloedvergiftiging”) bij darmfalen patiënten. De DNA-sneltest wordt vergeleken met een bestaande DNA-sneltest: “SeptiFast”.

In deze tweejarige studie doen 125 volwassen darmfalen patiënten met een bloedbaaninfectie verdenking mee. Als eerst worden er bloedkweken uit drie lichaamsaders afgenomen. Na toestemming van de patiënt wordt uit dezelfde lichaamsaders 10mL bloed afgenomen voor de nieuwe DNA-sneltest en SeptiFast. Patiënten hoeven dus niet extra geprikt te worden. Hierna eindigt het onderzoek voor de patiënt. Wel zullen patiënten 3 maanden worden vervolgd. In het laboratorium wordt het bloedmonster verdeeld over de DNA-sneltest en de SeptiFast, en onderzocht. Primaire uitkomst is de gevoeligheid van de DNA-sneltest en de SeptiFast. Andere uitkomsten zijn testkarakteristieken zoals specificiteit, gevoeligheid bij antibioticagebruik 3 en 7 dagen voor het ontstaan van bloedbaaninfecties, en welk type ziekteverwekkers (bacteriën/schimmels) worden opgespoord.

De onderzoekers verwachten dat de nieuwe DNA-sneltest een hogere gevoeligheid heeft dan de SeptiFast. Hiermee zouden ze een grote stap zetten in de ontwikkeling van een bruikbare DNA-sneltest voor bloedbaaninfecties bij de kwetsbare groep darmfalen patiënten.

Een snellere diagnose resulteert in een vroegere juiste behandeling met als gevolg een verminderde ziektelast en lagere kans op overlijden, katheters kunnen worden behouden, en de opnameduur met bijbehorende kosten wordt verminderd. Deze studie is ook zeer relevant voor andere patiënten met bloedbaaninfecties, zoals patiënten met de ziekte van Crohn en koorts, alvleesklierontstekingen of galwegontstekingen, maar ook nier– en kankerpatiënten. Daarom steunen verschillende patiëntenorganisaties dit project.

Het eindresultaat

Bij 75 patiënten met 126 verdenkingen op een bloedbaaninfectie zijn er 194 bloedmonsters afgenomen voor de DNA sneltest. Deze zijn vergeleken met bloedkweken. Hierbij blijkt dat de DNA sneltest een betrouwbare test is om een bloedbaaninfectie aan te tonen of uit te sluiten (binnen 4 uur resultaat). In vergelijking met de bloedkweken geeft de DNA sneltest in 75% terecht een negatieve uitslag en in 97% een terechte positieve uitslag.

Conclusie: De DNA-sneltest lijkt een snelle en betrouwbare manier voor het vaststellen van bloedbaaninfecties.

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Om van een idee tot een toepassing te komen is veel onderzoek nodig. Dit kost tijd. Ook wanneer een onderzoek andere resultaten oplevert dan verwacht, leren we daar veel van. Daardoor is ieder resultaat een stap vooruit.

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Meestal zoeken de onderzoekers zelf naar deelnemers. Veel van de onderzoeken in onze database lopen al even, of zijn afgelopen. De onderzoekers hebben dan al genoeg patiënten gevonden voor het onderzoek. Je kan je dan niet meer aanmelden. Is het onderzoek net begonnen en zou je mee willen doen? Dan is ons advies: hou de website van het ziekenhuis of de instelling in de gaten. Of neem contact op met de contactpersoon van het onderzoek. Die gegevens staan vaak op de site van de onderzoeksinstelling.

Wij kunnen je helaas niet in contact brengen met de onderzoekers. Behalve als de onderzoekers dit duidelijk willen. Als dat zo is, dan staat het vermeld in de tekst hierboven.

Wetenschappelijk onderzoek is ingewikkeld en duurt vaak meerdere jaren. Onderzoekers moeten heel precies werken. Alleen dan kunnen ze conclusies trekken. Er bestaan veel verschillende soorten onderzoek. Die hebben allemaal voor- en nadelen. Het ene onderzoek heeft op korte termijn effect voor de patiënt. Het andere onderzoek leert ons vooral meer over hoe het lichaam werkt. Uiteindelijk helpt ieder onderzoek mee om een bepaald onderwerp beter te begrijpen. We hebben veel onderzoeken nodig om te kunnen zeggen dat iets betrouwbaar is. Pas als iets in meerdere onderzoeken wordt gevonden, is het wetenschappelijk bewezen. Daarom duurt het vaak ook lang voordat een nieuwe behandeling of bepaalde medicatie in behandelingen gebuikt kan worden.

In wetenschappelijk onderzoek zijn vaak proefpersonen nodig. Dit zijn gezonde mensen of patiënten die vrijwillig meewerken aan een onderzoek naar nieuwe behandelingen of medicijnen.

Als je meedoet aan een wetenschappelijk onderzoek, kan het zijn dat je een nieuwe behandeling krijgt. Daardoor kan het zijn dat je klachten minder worden, of dat je (sneller) beter wordt. Voor andere mensen is het ook waardevol als je meedoet, omdat een behandeling eerst getest moet zijn voordat andere mensen die kunnen krijgen. Er kunnen ook nadelen zijn aan meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Het kan zijn dat een nieuwe behandeling niet (goed) werkt, of bijwerkingen geeft. Bovendien kost het tijd en moeite.

De Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO) zorgt voor de bescherming van mensen die meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Op de website van CCMO kun je terecht voor alle belangrijke informatie over meedoen aan onderzoek. Op de website van Rijksoverheid kan je ook meer informatie vinden.

Je kan ook je behandelend arts vragen wat er mogelijk is. Misschien zijn er op dit moment onderzoeken naar jouw aandoening. Je arts kan je meer vertellen over meedoen aan wetenschappelijk onderzoek.

Over MDL Fonds

Een gezonde buik voor iedereen, dat is onze droom. Daar werken we hard aan. We financieren wetenschappelijk onderzoek en geven informatie over MDL-ziekten. Op die manier kunnen we de zorg verbeteren, ziektes sneller opsporen en de kwaliteit van leven voor MDL-patiënten verbeteren. Dat doen we niet alleen, maar samen met artsen, onderzoekers, patiënten, hun familie en vrienden, met donateurs en vrijwilligers.

Over MDL Fonds

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Kies frequentie

Eenmalig

Maandelijks

Jaarlijks

Kies bedrag

Ander bedrag

Al 3 donateurs steunden vandaag een gezonde buik voor iedereen.

Een DNA-sneltest voor vroege opsporing van bloedbaaninfecties bij darmfalen patiënten

Het onderzoek

Het eindresultaat

Resultaten van wetenschappelijk onderzoek

Projectinformatie

Veelgestelde vragen over wetenschappelijk onderzoek

Over MDL Fonds

Alleen met jouw gift kunnen we onderzoeken zoals deze steunen. Help je mee?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Wil je goed voor je buik zorgen?